Mercè Rodoreda e a narrativa catalá: Obra e Evolución

Mercè Rodoreda e a narrativa catalana

Mercè Rodoreda comeza a publicar a partir de 1930. A súa biografía, marcada pola guerra, o exilio e unha vida sentimental novelesca, reflíctese nas súas obras, especialmente en Aloma, e enriquece a personalidade dos personaxes.

A maior parte da obra de Rodoreda recibe a influencia de tres escritores psicoloxistas: Virginia Woolf, Marcel Proust e Thomas Mann.

Características da obra de Rodoreda

O trazo máis destacable da obra é a capacidade de facer avanzar a acción ao mesmo tempo que os personaxes proxectan o seu mundo interior. As narracións rodoredianas superan a división entre narración, descrición e diálogo. Estes tres elementos aparecen fundidos nunha unidade indisoluble. Ademais, a psicoloxía dos personaxes faise patente a través das accións, dos comportamentos e das expresións.

Mercè, que viviu o exilio en Europa, enriqueceu o seu corpus literario con numerosos elementos existencialistas e simbólicos, pero sempre mantivo o mesmo coidado en mostrarnos como son os personaxes e en relacionar esta descrición psicolóxica co comportamento e as actitudes.

A narrativa a partir dos anos setenta

A narrativa a partir dos setenta está dominada por escritores nados durante a guerra. Non a viviron, pero sufriron as súas consecuencias. Creceron coa cultura dos medios de comunicación de masas, a revolta xuvenil dos anos sesenta e a loita na rúa contra o franquismo. Sen abandonar o realismo social, aportan unha exaltación do mundo interior do protagonista, en primeira persoa, como Miguel Àngel Riera ou Baltasar Porcel. Estes autores tiveron referencias e modelos literarios das xeracións anteriores.

Trazos máis destacados desta narrativa

• A actitude do autor lírica e intimista
• O culturalismo
• A transgresión moral e ideolóxica
• A incorporación da cultura moderna
• O mundo interior, que leva aos autores a cultivar xéneros como o histórico ou o de viaxes

Polo que respecta aos escritores, a incorporación da nosa lingua como materia curricular e como vehículo de ensino a partir dos anos oitenta é a causa dunha demanda de obras destinadas a un público lector xove. Algúns autores son: Enric Lluch, Vicent Enric Belda e Vicent Borràs.

Quim Monzó e a ficción urbana

Quim Monzó reflicte a vida cotiá nun mundo dominado pola modernidade. A súa intención é traballar coas ficcións, as ilusións e as imaxes compartidas polos lectores.

Os contos de Quim Monzó baséanse nunha idea inicial e única, en ocasións nunha sorpresa final, que produce un gag, unha situación cómica, irreverente e absurda nos primeiros libros, e máis realista e cáustica nos derradeiros. Despois do seu primeiro recolle de contos, faise perceptible unha evolución cara á máxima elisión de elementos superfluos, tanto no que respecta á ficción como ao modelo de lingua literaria. Os motivos centrais da narrativa de Monzó van desde a soidade existencial ata a reflexión irónica sobre a escritura.

En L'illa de Maians prevalece a reflexión sobre a linguaxe e o acto de escribir, e tamén a denuncia das vaidades do mundo literario. Os personaxes de Monzó, o ambiente no que viven e as formas habituais de relación teñen unha relación moi directa cos estilos de vida urbana das acaídas dos setenta e o comezo dos oitenta.