Literatura Medieval Catalana: Trobadors, Cronistes e Humanistas

Literatura Medieval Catalana: Trobadores, Cronistas e Humanistas

Sociedade feudal. Tratábase dunha sociedade de estrutura piramidal.

Caballería

Estamento paramilitar. Foron mitificados pola literatura, a través dos xograres. Heroe que destaca polo valor, o sentido da honra e a fidelidade ao seu señor e o servizo a Deus.

Poesía trobadoresca

Xurdiu no sur de Francia no século XI. É a poesía escrita polos trobadores en lingua vulgar occitana entre os séculos XII e XIII.

• Poeta: aquel que escribía poesías en latín.
• Trobador: escribía nunha lingua románica (provenzal). Inventar e crear. Para algúns a súa tarefa era un ornamento da súa personalidade e para outros unha profesión. Non podían improvisar.
• Trobairitz: mulleres trobadoras.
• Cancioneiros: documentos (76) que constan de tres apartados: vidas (do trobador), razóns (polas que o escribiron) e composicións (poema, algunhas con melodía).
• Xograres: eran os que cantaban os poemas dos trobadores.
• Balada: poema con finalidade de ser bailada.
• Sirventés: ataque persoal ou propaganda política de repreensión.

Ramon Llull

Cal é a súa importancia? Creador da prosa literaria catalá. É o primeiro escritor europeo que utiliza unha lingua románica (o catalán) para tratar temas que ata entón só estaban reservados ao latín.

Principais características da Crónica de Ramon Muntaner

Máis literaria, abarca a coroa literaria, comprende 5 reinados, explica as ideas literarias e militares e conta procificacións.

Finalidade das 4 grandes crónicas

Pretendían ensinar uns feitos que servisen de exemplo aos futuros gobernantes catalanes: 1) Exaltar as xestas dos reis da coroa catalano-aragonesa e 2) Xustificar as accións políticas e militares que levaron a cabo os monarcas.

Principal novela caballeresca catalana

Cal é a principal novela caballeresca catalana? Quen a escribiu? Por que é moderna?

Tirant lo Blanc, de Joanot Martorell. É moderna porque presenta personaxes humanos, verosímiles, caballeirescos e realistas.

Características da poesía de Ausiàs March

1. Escribe poesía en catalán.
2. Pensamento de maneira orixinal e sincera.
3. Os seus proemios falan dunha dama, personaxe real.
4. Utiliza o sinal (lliri entre cards, plena de seny, etc.).

Importancia de Ausiàs March

Creador da linguaxe lírica en catalán. As súas obras están totalmente en catalán.

Humanismo

O humanismo é un movemento cultural que se inicia en Italia durante o século XIV e constitúe a base do Renacemento. É o movemento que marca o paso da Idade Media á Idade Moderna.

Principal humanista catalán e a súa obra

Bernat Metge. Lo somni: diálogo entre o rei Xoán I (que se lle aparece) e Bernat Metge (na prisión), para demostrar a súa innocencia.

Tema de Lo somni

O somni é un libro que pretende convencer da súa innocencia ao rei Martí o Humano, despois de estar na prisión acusado de matar a Xoán I. Mentres estaba na prisión, o rei Xoán I apareceuse en soños e mantiveron un diálogo sobre a vida máis aló.

Influencias de autores clásicos e humanistas italianos en Lo somni

Bernat imita o estilo e o contido de obras de autores latinos como Cicerón e Ovidio. Autores italianos: Petrarca e Boccaccio.

Autores que deron prestixio á literatura catalana entre o final da Idade Media e o Humanismo

Joanot Martorell, Ausiàs March e Bernat Metge. Esta época denomínase a plenitude: a lingua catalana alcanzou a súa máxima expresión.

Características da literatura popular

Anónima, oral; cancións, expresións: cancións, rondallas (cantadas) e lendas (verosímiles e inverosímiles), con finalidade de ensinar e divertir.

Movemento europeo que facilitou o inicio da recuperación da cultura catalana

O Romanticismo, xa que unha das súas principais características era a exaltación dos sentimentos nacionais. Por iso volveron os ollos ao mundo medieval (a orixe dos pobos europeos) e viron reflectidos os seus principios de liberdade e espontaneidade na arte popular. Así comezaron a recollelas e recuperáronse historias propias catalanas e a cultura popular.

Principais características do Romanticismo

• Sensibilidade romántica (ruptura das regras, visión persoal da realidade).
• Imaxinación e liberdade creadora (orixinalidade).
• Exaltación nacionalista.

Os tres capdavanteiros da Renaixença e o xénero que cultivaron

• Jacint Verdaguer: poesía.
• Àngel Guimerà: teatro.
• Narcís Oller: narrativa.

Cronoloxía da Renaixença: tres feitos emblemáticos

• Publicación do poema La patria (1833) de Bonaventura Carles Aribau.
• Instauración dos Jocs Florals (1859).
• Publicación de L'Atlàntida (poema épico, 1877).

Bernat Metge

Primeiro notario da Cancelaría real e despois escribán do rei. Dous libros: Llibre de fortuna e Lo somni. Este último, dividido en catro libros: o primeiro o máis humanístico; o segundo é un comentario vivo da actualidade; no terceiro libro, Tiresias censura violentamente ás mulleres, que son defendidas especialmente pola raíña Violant de Bar e por Metge no cuarto libro.