Industrialización en Gran Bretaña e Europa: Causas e Bases da Revolución Industrial

Proceso de industrialización (a industrialización estendeuse a outros países)

Gran Bretaña, o primeiro país industrial do mundo

Para explicar a orixe da primeira industrialización en Gran Bretaña alégranse numerosas causas: a abundancia de recursos naturais (lá, algodón, ferro e carbón), o forte crecemento demográfico, as transformacións agrarias, o crecemento da demanda, a súa posición favorable no comercio internacional, a dispoñibilidade de capital, as innovacións tecnolóxicas, etc.

A difusión da industrialización na Europa continental

Os británicos intentaron reservarse o coñecemento e a aplicación das novas técnicas fabrís, pero estas difundíronse inevitablemente pola Europa continental, incluso na época do enfrontamento bélico de Gran Bretaña coa Francia napoleónica. A difusión da industrialización e do crecemento económico foi unha conquista pacífica, lenta e gradual, un proceso orientado desde o principio polas necesidades e a vontade dos novos e competitivos estados nacionais.

O inicio industrial de Bélxica e do norte de Francia, desde 1830, resultou favorecido polas tradicións manufactureiras e comerciais destas rexións e pola dispoñibilidade de materias primas. A rexión industrial do Ruhr desenvolveuse tarde, pero tamén de forma máis interesante, sobre a base do carbón e do ferro e das crecentes necesidades dun mercado e dun Estado alemán unificados. Outros focos destacados de industrialización téxtil ou metalúrxica encontrábanse en Cataluña, o norte de Italia, Alsacia, Silesia, Saxonia, País Vasco, etc.

Bélxica, Francia ou Alemaña foron caracterizados como first comers, porque foron os primeiros en chegar e os que máis cedo seguiron o exemplo británico. Outro grupo de países, entre os que se encontran Rusia, Italia, Austria-Hungría e España, son os denominados late comers, pois só moi avanzado o século XIX, ou a principios do XX, se incorporaron ao proceso de industrialización.

Bases da revolución industrial

Revolución demográfica:

• Aumento sostido da poboación.
• Man de obra para a industria.
• Maior demanda de necesidades.
• Formación dun gran mercado de consumidores, nacional e internacional.

Revolución agraria:

• Superación da agricultura de subsistencia.
• Supresión do barbecho.
• Selección de sementes.
• Progreso técnico.
• Novas formas de distribución da terra.

Novas fontes de enerxía: carbón, vapor, electricidade, petróleo.

• Transformación das materias primas e aparición de industrias básicas: téxtil, siderurxia, etc.

Avances científicos e técnicos:

• Novos inventos e maquinaria.
• Resposta ás necesidades da época.
• Maquinismo e división especializada do traballo en fábricas e proletariado organizado.

Factores da revolución industrial en Inglaterra

Revolución demográfica: aumento da poboación: man de obra, maior demanda, maior consumo de produtos industriais.

Revolución agraria:

• Aumento da produtividade, que permitiu alimentar a maior cantidade de poboación.
• Mecanización e man de obra sobrante que se traslada ás cidades.
• Aumento do poder adquisitivo dos agricultores e maior demanda de produtos industriais.
• Achega de capital á industria.

Comercio internacional:

• Hexemonía comercial de Inglaterra.
• Exportacións: Europa continental e colonias (tecidos de lá e algodón).
• Importacións: colonias (algodón e especias, té, café, tabaco, etc.), reexportadas a outros países europeos.
• Achegas: demanda de produtos por parte dos colonos, excedentes comerciais que se investían na industria, subministración de materias primas á industria.

Transportes (ferrocarril e barco de vapor):

• Facilitaron o comercio interior e exterior.
• Maior mobilidade de mercadorías e persoas.
• Máis rápidos, baratos e con maior capacidade de carga.