Impacto da actividade humana no efecto invernadoiro e na paisaxe galega
Efecto invernadoiro
Situación que se dá no planeta de forma natural pero que, nas últimas décadas, se acentuou pola actividade humana. A acumulación de emisión de gases procedentes da queima de combustibles fósiles crea unha capa que, como o teito dun invernadoiro, impide saír ao espazo a calor emitida pola terra e os océanos. Esta calor acumúlase e favorece o quecemento global. España emite 1.5 veces máis gases de efecto invernadeiro que a media europea.
Landa
Formación vexetal de matorral, característica da rexión euroibérica, resultado da degradación do bosque mixto atlántico. Presenta mato, aulaga e toxo, adaptándose a solos non aptos para cultivo.
Cordilleiras de plegamento
Elevacións montañosas da era Terciaria, resultado do plegamento de materiais sedimentarios calcáreos depositados polo mar na era secundaria.
Isóbara
Liña que une puntos con mesma presión atmosférica. No mapa meteorolóxico, cada 4 mb, indica anticiclóns ou tormentas segundo superen ou baixen da presión normal (1013 mb).
Vexetación antropoxénica
Vexetación introducida polo home nun espazo determinado da biosfera por valor económico ou degradación da cobertura vexetal existente. Exemplos inclúen repoboación de piñeiros e eucaliptos nun paisaxe vexetal de clima oceánico.
Inversión térmica
Aumento da temperatura do aire coa altura, en contra do gradiente adiabático normal. Ocorre cando hai aire máis cálido sobre o máis frío. Á nivel do chan, resulta da irradiación nocturna con aire calmado e ceo despexado en situación anticiclónica invernal ou en val.
Sócalo
Chaira formada na era paleozoica por aplanamento debido á erosión de cadeas montañosas. Ríxido e fracturado por empuxes oroxénicos.
Macizos antigos
Montañas formadas na era Terciaria por levantamento dun bloque durante o movemento oroxénico alpino, con cimas suaves e redondeadas.
Avesedo
Zona sempre á sombra, especialmente en ladeiras expostas ao norte. Diferenzas de temperatura afectan a vexetación, con bosques máis amplos en España.
Maquia ou maquis
Ecosistema de matorral mediterráneo en chan silíceo, con especies como cornixos, xuncos, toxos, lentiscos e romero, de maior tamaño que as gándaras.
Aridez
Sequidade, falta de humidade. O índice de aridez relaciona choiva coa evaporación, determinado polas temperaturas.
Vexetación climáx
Vexetación establecida nun lugar con certas condicións climáticas durante moito tempo, sen accións antrópicas, representando o equilibrio dun ecosistema.
Tectónica de placas
Teoría que explica a deriva continental e outros fenómenos. A Terra ten bloques ríxidos que transportan continentes e solos oceánicos, causando actividade xeolóxica.
Ría
Val fluvial afundido polo aumento do nivel do mar, con orixe en inundacións e movementos tectónicos. As Rías Altas e as terras baixas galegas exemplifican isto.
Cunca sedimentaria
Zonas afundidas formadas na era Terciaria e encheridas con sedimentos de calizas, arcillas, areniscas e margas. Son relevos horizontais ou de pendente suave, sen influencia de oroxenias posteriores.