Historia da Lingua Catalá: Orixe e Evolución

Orixe e evolución do catalán

• A caída do Imperio Romano foi no s. V a. C.
• Poboacións da Cataluña Nova: Tortosa e Lleida.
• Azul, branco, castiñento e gris son adxectivos da cor de orixe romana.
• Palabras de orixe árabe: albaricoque, algodón (xa que levan o AL- ao transformalo árabe en algodón).
• O coñecemento do Capbreu redactado no 839, confirmación de que se tomara conciencia de diferenciación entre a lingua popular e a lingua latina escrita.
• Os visigodos tivéron unha influencia fundamental no dereito e nalgúns costumes na vida social dos cidadáns.
• Os germanismos penetraron no catalán a través de tres vías: 1. Antes da invasión xermánica. 2. Por medio das invasións xermánicas. 3. Despois da dominación xermánica.
• Na Renovatio Carolingia propúxose que se promovese o reencontro da cultura llatina-cristiá.
• Entre o s. VI e s. IX houbo 3 tipos de linguas: o latín culto e erudito, o latín romanzado e o pre-romanzado (analfabetos).
• A data de nacemento do catalán foi a partir do s. VIII, porque ao caer o Imperio Romano comezou a decaer e a partir de ahí o latín foise dialectalizando.
• O catalán preliterario quere dicir que está falado antes da segunda metade do s. VII.
• A Igrexa ten importancia dentro das linguas románicas xa que había unha incomprensión do latín na maioría de xente analfabeta e isto tivo como consecuencia que a Igrexa se prantease en qué lingua se debía predicar.

O conflito lingüístico e os primeiros textos

O conflito latín-catalán foi entre o s. VI-IX, onde se produce unha diglosia. Primeiro favorece o latín e máis adiante este esdeuense nunha lingua apresa e non falada.

• Os textos máis antigos escritos en catalán son do s. XII: As Homilies d'Organyà e o Liber Iudiciorum.
• O Liber Iudiciorum é o primeiro texto escrito en catalán, e é unha tradución dun código de leis visigodas.
• As Homilies d'Organyà son de finais do s. XII e comezos do s. XIII.
• Ramon Llull considérase o creador da prosa literaria en catalán.
• Utilizou catro linguas: o latín, o catalán, o castelán e o provenzal.
• As 4 grandes crónicas asólanse definitivamente cando hai a madurez iniciada por Ramon Llull.
• As 4 grandes crónicas son:
  • O libro dos feitos de Xaime I
  • A crónica de Bernat Desclot
  • A crónica de Ramon Muntaner
  • A crónica de Pedro III o Cerimonioso

Expansión e normalización lingüística

• A gran expansión catalana iníciase coa ocupación de Valencia, Murcia e o Mediterráneo.
• Os dialectos consecutivos son aqueles que derivan da evolución da lingua trasplantada a outro territorio.
• A función da Conselleria Reial era manter e difundir un modelo literario unitario e introducir os correntes humanistas.
• Os dialectos constitutivos son os que derivan da evolución do latín.
• A Cancelleria Reial conseguiu implantar o catalán na lingua escrita de todo o dominio lingüístico.