Guía de Conceptos Clave: Xeografía, Urbanismo e Economía Global

Área Metropolitana: Definición e Características

Área Metropolitana: É unha rexión urbana composta por unha cidade principal e varios municipios próximos que manteñen relacións económicas e sociais estreitas con ela. A cidade central concentra os servizos e empregos, mentres que moitos residentes viven nos arredores e se desprazan a diario, xerando movementos pendulares.

PXOM: Plan Xeral de Ordenación Municipal

PXOM (Plan Xeral de Ordenación Municipal): É o documento que organiza o crecemento urbano dun concello. Define que zonas se poden urbanizar, como se pode construír, onde van os servizos públicos e que espazos se deben protexer. Serve para planificar o desenvolvemento das vilas e cidades a medio e longo prazo.

Xentrificación: Proceso de Transformación Urbana

Xentrificación: Proceso polo cal un barrio degradado mellora e se revaloriza, pero a consecuencia é que os veciños con menos recursos son desprazados por outros de maior poder adquisitivo. Adoita ocorrer en zonas centrais das cidades.

Cidade Difusa: Características e Impacto Urbano

Cidade Difusa: Modelo urbano no que a cidade se estende moito polo territorio, con baixa densidade de edificación, zonas especializadas (vivendas, centros comerciais, polígonos...), moita dependencia do coche e perda da cidade compacta tradicional.

Cidade de 15 Minutos: Un Modelo Urbano Sostible

Cidade de 15 Minutos: Modelo sostible no que se pretende que os cidadáns teñan, a 15 minutos camiñando ou en bici, todos os servizos básicos (traballo, escola, centro de saúde...), reducindo desprazamentos longos e contaminación.

Fondos Estruturais (EIE): Axudas da Unión Europea

Fondos Estruturais (EIE): Son axudas económicas da Unión Europea para reducir desigualdades entre rexións, financiando proxectos sobre emprego, innovación, medio ambiente ou educación. Inclúen o FEDER, FSE, Fondo de Cohesión, FEADER e FEMP.

Movementos Antiglobalización: Críticas e Demandas

Movementos Antiglobalización: Grupos que critican os efectos negativos da globalización e do modelo económico neoliberal: desigualdade, contaminación, perda de culturas, etc. Piden cambios nas institucións internacionais e máis xustiza social e ambiental.

ODS: Obxectivos de Desenvolvemento Sostible da ONU

ODS (Obxectivos de Desenvolvemento Sostible): Son 17 metas globais aprobadas pola ONU en 2015 para conseguir un mundo máis xusto e sostible en 2030, abordando cuestións como a pobreza, a igualdade, o clima, a educación ou a paz.

A Parroquia: Unidade Administrativa Galega

Parroquia: División administrativa tradicional galega (e tamén asturiana), menor que o municipio, que agrupa varias aldeas. Aínda que non ten personalidade xurídica, podería adquirila por lei segundo o Estatuto de Autonomía de Galicia.

O Municipio: Unidade Básica Territorial

Municipio: É a unidade básica da organización territorial, que pode incluír unha ou varias localidades. O goberno municipal é o Concello, con alcalde e concelleiros elixidos polos veciños.

A Provincia: Agrupación de Municipios

Provincia: Agrupación de municipios cun órgano de goberno propio (a Deputación). Coordina servizos e apoia os concellos. En España hai 50, organizadas desde 1833.

Comunidade Autónoma: Autogoberno e Lexislación

Comunidade Autónoma: Territorio con capacidade de autogoberno e lexislación propia, formado por unha ou varias provincias. En España hai 17, con Parlamento, Goberno e competencias en áreas como educación ou sanidade.

Espazo Schengen: Libre Circulación en Europa

Espazo Schengen: Zona europea onde non hai controis nas fronteiras internas, permitindo a libre circulación de persoas. Comezou a funcionar en 1995.

BRICS: Países Emerxentes e Equilibrio Mundial

BRICS: Grupo de países emerxentes con gran peso económico (Brasil, Rusia, India, China e Sudáfrica), ampliado en 2024 con outros membros. Buscan un sistema mundial máis equilibrado.

G20: Principais Economías e Crecemento Global

G20: Grupo de 19 países máis a Unión Europea que representan as principais economías do mundo. Reúnense para coordinar políticas económicas e promover o crecemento global.