A flota española e a pesca: análise e datos

A imaxe é un gráfico de sectores (diagrama circular) que, segundo os datos de 1996, representa a composición da flota española por tonelaxe de barcos. A área divídese en sectores de tamaño en proporción á importancia de cada variable, neste caso, á tonelaxe dos barcos españois. Na gráfica pódese ver que os de tonelaxe inferior a 25 GT (1 GT: É unha tonelada bruta que equivale a 1016 kg, polo tanto é algo máis que unha tonelada métrica: 1000 kg) fan referencia a unha porcentaxe moi elevada, o 81% do total. En 2º lugar, os de 25 a 100 GT (un 10%) fronte aos de 100 a 500 GT que representan o 8% e aos que superan as 500 GT que só son o 1% da flota.

A distribución da flota española por tonelaxe

A distribución da flota española por tonelaxe indica a súa importancia no sector pesqueiro, dos barcos da pequena tonelaxe 25 GT. Esta é unha flota artesanal, formada por gran cantidade de embarcacións de pequeno tamaño que faenan no Caladoiro Nacional, estendéndose desde a costa ata as 200 millas náuticas (denominada zona exclusiva de pesca ou de augas xurisdicionais). España ten dereitos exclusivos sobre elas. O noso caladoiro está organizado en 8 rexións pesqueiras: noroeste, cantábrica, tramontana, levantina, surmediterránea, suratlántica, balear e canaria.

A frota de baixura ou litoral

A frota de pequena tonelaxe, tamén chamada de baixura ou de litoral, adícase á captura de diferentes especies de peixes (crustáceos e cefalópodos) dependendo da época, a proximidade á costa e por unha tripulación caracterizada polo grao de envellecemento. O número de capturas é reducido pero o valor económico é alto, xa que as especies ás que se dirixen son de gran demanda no mercado nacional e coidan a calidade do produto, utilizando artes de anzol, como para a pescadilla, e artes de trampa para a captura de mariscos como a nécora e de cefalópodos, a lura.

As augas do Caladoiro Nacional no que pescan estes barcos, ofrece modestos recursos, xa que a plataforma continental é reducida porque debido á sobreexplotación (exceso de capturas e ao uso de artes indiscriminadas) e á contaminación diminuíron os recursos. Para evitar a sobreexplotación, repóbase o caladoiro, prohíbese a pesca de talles mínimos, establécese cotas de pesca e paros biolóxicos nos que se cesan temporalmente as actividades pesqueiras nas zonas con este problema para recuperar os recursos, e ademais auméntase a vixilancia. A contaminación provócase principalmente polos vertidos de combustible dos barcos, os cales hai que evitar e rexenerar as zonas degradadas.

A frota de altura

A frota de altura, formada polos buques de gran tamaño (estes barcos pescan en caladoiros alleos, permanecendo un tempo fóra, e que incorporan o proceso industrializado nos barcos, como a limpeza do conxelado). Os caladoiros alleos onde faenan son os comunitarios que pertencen a outros países da UE, e os internacionais. O máis importante é o do Atlántico, seguido do Índico e Pacífico.

Caladoiros comunitarios

Os caladoiros comunitarios están sometidos a un sistema de cotas fixadas anualmente, así só se recolle unha cantidade máxima establecida entre os barcos autorizados con licenzas. Aquí destácase a captura de abadeixo, bacallau, anchoa…

Caladoiros internacionais

Por outra parte, os caladoiros internacionais teñen restricións de pesca, a pesca depende dos acordos entre terceiros países subscritos pola UE. España promove a continuidade dos acordos subscritos e a sinatura de outros novos, para incrementar as posibilidades de pesca da nosa flota. A flota española faena principalmente en augas do Atlántico que bordean o continente africano capturando peixe espada, atún, mariscos… nas do sur capturan cefalópodos, lura, polvo… nas do Índico atún e pescada e nas do Pacífico, peixe espada.

Situación actual do sector pesqueiro

Na actualidade esta actividade atravesa unha mala situación, reflectida polo seguinte:

• O descenso da poboación activa ocupada no sector (0,25% ano 2007), notouse a incorporación de inmigrantes nos últimos anos.
• O envellecemento e pouca formación.
• A diminución da contribución do PIB (menos do 1%, ano 2006).

Aínda que a pesca exerce un efecto multiplicador sobre outras actividades coma as fábricas de conservas.

• Un comercio exterior deficitario polo que hai que importar peixe, tanto para o consumo en fresco, como para a transformación (conservas).
• O tamaño excesivo da flota en relación coas posibilidades de pesca debido ao encarecemento do petróleo e as zonas exclusivas de pesca.

Dende a entrada na UE en 1986, reduciuse o tamaño da flota, mediante o despezamento de barcos, paros biolóxicos e traspaso de barcos a sociedades mixtas en 3º países. Outra medida foi renovar a flota con fondos europeos. Tamén a pertenza á UE supuxo a adopción da política Pesqueira Común (PPC), polo que España quedou integrada nas Organizacións Comúns de Mercado (OCM), que fixan os prezos dos produtos; a liberación dos intercambios pesqueiros coa comunidade e a adopción das directrices comunitarias en materia de pesca.