O Estado: Territorio, Poboación, Poder e Democracia
O Estado: é un conxunto de institucións creadas para organizar as vidas das persoas que viven nun mesmo territorio e que están gobernadas por unhas mesmas leis baixo un mesmo poder.
O territorio
O territorio: os estados posúen un territorio sobre o que exercen o poder. O territorio estatal está delimitado por fronteiras. Máis alá das fronteiras, o Estado non pode adoptar decisións nin impoñelas; se así non fose, poderíanse producir conflitos entre estados.
A poboación
A poboación: as persoas que viven nun territorio estatal están sometidas ao seu poder e ás súas leis; teñen unha serie de dereitos e obrigacións que lles afectan por igual a todos os cidadáns. Nun mesmo estado poden vivir persoas de diferentes culturas e nacionalidades.
O poder
O poder: é o que caracteriza ao Estado. Neste apartado o Estado realiza diversas funcións:
- Establecer leis: establece as leis que regulan as relacións sociais da poboación do Estado. Se é un estado democrático, as leis elaboranse no parlamento.
- Vela polo cumprimento das leis: a través do poder xudicial.
- Seguridade e orde: é responsable da orde no interior do seu territorio (corpos policiais) e tamén da súa seguridade exterior (exército).
- Política exterior: ten competencia exclusiva na política exterior, isto é, nas relacións con outros estados.
- Finanzas públicas: recada impostos, cos que financia os servizos e as infraestruturas nacionais, establece as prestacións da seguridade social e proporciona axudas para fomentar a igualdade entre os diversos territorios.
- Dirección económica: dirixe a economía.
- Administración de servizos públicos: administra servizos públicos, a partir dos impostos recadados.
O exercicio do poder: A democracia
Na actualidade, nos estados democráticos, a elección dos gobernantes é realizada polos cidadáns e cidadás maiores de 18 anos, xa que o exercicio do poder reside no pobo.
Elementos do Estado democrático
Un estado é democrático cando os cidadáns e as cidadás participan nos labores do goberno. Distínguense dous tipos principais de democracia:
- Democracia directa: é cando os cidadáns e as cidadás, reunidos en asamblea ou mediante un referendo, toman decisións.
- Democracia representativa: é cando os cidadáns e as cidadás escollen nas eleccións aos que exercerán a soberanía en seu nome.
O parlamento
O parlamento está formado polas persoas elixidas mediante as eleccións. É o órgano que elabora e aproba as leis e elixe ao presidente do goberno e aos titulares das outras administracións.
As eleccións
Para que as eleccións sexan democráticas deben cumprir estes requisitos:
- Libres: todos os cidadáns e cidadás poden presentarse como candidatos.
- Plurais: debe haber varias opcións políticas.
- Por sufraxio universal: deben participar como electores todos os cidadáns e cidadás maiores de idade, sen ningunha discriminación por razóns económicas, de sexo, ou doutra índole.
- Periódicas: deben repetirse cada certo tempo.
Partidos políticos
Os partidos políticos son as canles a través das cales os cidadáns participan na vida política. Os partidos presentan aos cidadáns programas políticos que son a expresión da vontade de actuación dunha formación política cando están no goberno e para presentar os candidatos e as candidatas que concorren ás eleccións.
A división de poderes
A súa función é evitar que alguén acumule todo o poder. Divide-se o poder en tres ramas fundamentais:
- Parlamento: función lexislativa.
- Goberno: función executiva.
- Poder xudicial: función xudicial.