Epistemoloxía de John Locke: Teoría do Coñecemento

Epistemoloxía de Locke

Pilar do empirismo

Plantexamento que xorde na idade moderna e que afirma que a orixe e o límite do coñecemento se atopan na experiencia. A partir desta base desenvolverase:

Teoría do coñecemento (Ensaio sobre o entendimiento humano) – “Método histórico”

• Análise descritiva: investiga a raíz, a certeza e o límite do noso coñecemento.
• Presenta un optimismo epistemolóxico.
• Non acepta as evidencias dos racionalistas (existen veridades inquestionables).
• Concepte idea como contido mental e non como verdadeiro coñecemento ou realidade.
• Nega o innatismo. A mente é como un folio en branco. Todo o coñecemento é adquirido a través dos sentidos.
• A orixe, base e límite do coñecemento é a experiencia.
• O entendemento, a razón, é unha ferramenta moi importante, pero non autosuficiente nin ilimitada, pois está subordinada á experiencia (limitada e dependente).
• Non pode xustificar as realidades metafísicas (que van máis alá do que se pode perceber cos sentidos) como a alma, Deus, as ideas... Pero fará unha excepción coas substancias.
• Sobre moitas cuestións só é posible obter un coñecemento probable (cuestións sobre a natureza, porque provén dos sentidos e non podemos asegurar que ao día seguinte todo sexa igual).
• Locke valora o saber experimental: física.

As ideas en Locke

Quere saber dende onde provén os contidos da mente, é dicir, as ideas (representacións mentais que nos facemos das cousas, representación da cousa na mente).

Provenen da experiencia: comezamos a ter ideas cando comezamos a perceber.

Tipos de ideas

Ideas simples

Son as máis básicas e elementais, son irreductibles. Produci das pola experiencia directa. O entendemento ten un papel pasivo (non as crea, só as recibe).

Qualidades: capacidade dun obxecto de producir en nós unha idea (Exemplo: bola de neve – produce ideas de: branco, frío, redondo...).

Tipos de ideas simples

• De sensación: xorden por unha experiencia externa (exemplo: vermello, dolç). Produci das por:
  • Qualidades primarias: qualidades propias do obxecto independentemente da percepción do ser, inseparables do obxecto (exemplo: forma, volume, espazo que ocupa).
  • Qualidades secundarias: qualidades que capta o suxeito que se achega ao obxecto, dependen da percepción humana (exemplo: dolç, quente...).
• De reflexión: xorden pola experiencia interna (exemplo: dor, imaxinación, desexo). A mente reflexiona sobre as ideas.

Ideas compostas

• Modos: propiedades que non subsisten por si mesmas, senón que dependen das substancias.
• Relacións: ideas consecuencia da comparación de dúas ideas.
• Substancias: ideas que representan cousas particulares que subsisten por si mesmas.

A idea de substancia

Locke di: podemos ter experiencia das qualidades da substancia (aroma, forma, cor...) das ideas simples que van unidas, pero non podemos ter experiencia da realidade á que denominamos substancia e consideramos o soporte das qualidades e sensacións.

Conclusión: As substancias son un suposto descoñecido en si mesmo.

Con todo, aínda que non ten experiencia das substancias, non rexeita a súa existencia. Defende que debemos crer nestas “supostas” realidades, e que debemos crer nas substancias por sentido común e por necesidade.