Enfermidades, contaminación e sistema inmunitario: guía completa
1. Clasificación das enfermidades
Infecciosas e parasitarias: cólera, gripe.
Tumorais: tumores benignos, cancros.
Sanguíneas e inmunolóxicas: anemias, coagulopatías.
Mentais: depresión, atraso mental.
Sistema nervioso: meninxite, neuropatías.
Órganos dos sentidos: cegueira, otite.
Respiratorias: bronquite, asma.
Dixestivas: cárie, apendicite.
Cutáneas: dermatite, alopecia.
Conxénitas ou xenéticas: labio leporino, síndrome de Down.
2. Contaminación da auga e dos alimentos
a. Contaminación da auga
O uso doméstico e industrial degrada a auga con contaminantes orgánicos, inorgánicos e biolóxicos, todos perxudiciais para a saúde.
- Orgánica: augas fecais, residuos de gandeiras e graxas.
- Inorgánica: nitratos e fosfatos dos fertilizantes, así como ácidos, sales e metais tóxicos.
- Biolóxica: microorganismos.
b. Alimentos contaminados
Un alimento está contaminado cando nel hai substancias estrañas. Ao inxerilos pode ter efectos perxudiciais para a saúde.
3. Axentes infecciosos e infeccións
a. Axentes patóxenos
- Bacterias: ántrax, cólera, faringite, gonorrea.
- Virus: gripe, hepatite A, hepatite B, papeiras.
- Protozoos: amebiase, malaria, tricomoniase.
- Fungos: candidiase, histoplasmose, pé de atleta.
b. Desenvolvemento da infección
Infección: o microorganismo xera o corpo, penetra e reprodúcese.
Período de incubación: tempo entre a infección e a aparición dos síntomas.
Período agudo: a enfermidade maniféstase plenamente.
Período de declive: os síntomas van cedendo.
Convalecenza: o paciente recupera as forzas ata estar san.
4. Defensas do organismo
a. Barreiras naturais
Pel: barreira infranqueable para os microorganismos, salvo se hai unha ferida.
Mucosas: as células epiteliais recubren as cavidades corporais en contacto co exterior, cubertas de moco e secrecións que destrúen as bacterias.
Inflamación: resposta do organismo ante os microorganismos ou calquera partícula allea que xerme ao interior.
b. Resposta inmunitaria
- Os linfocitos B circulan polo sangue, e cada un deles pode recoñecer un antíxeno.
- Cando un linfocito B atopa o antíxeno ao que recoñece, actívase e comeza a dividirse para aumentar o seu número.
- Os linfocitos activados liberan ao sangue anticorpos, que se unen ao antíxeno.
- Os microorganismos cubertos de anticorpos son eliminados por outros glóbulos brancos.
- Cando desaparece a infección, algúns linfocitos quedan como células de memoria, que responderán rapidamente en caso doutra infección.
c. Linfocitos T
Recoñecen as proteínas que forman a envoltura da célula infectada polo virus. Estas proteínas funcionan como antíxenos e destrúen as células en que se atopan, evitando así que o virus se reproduza.
d. Alteracións do sistema inmunitario
Enfermidades autoinmunes: o sistema inmunitario recoñece como estraña algunha molécula do propio organismo.
Alerxias: o sistema inmunitario responde a antíxenos aos que non debería responder en condicións normais.
5. Vacinas e cancro
a. Vacinas
As vacinas perseguen o obxectivo de inmunizar as persoas contra unha serie de microorganismos patóxenos. Para isto inxéctase o mesmo microorganismo, xa sexa morto, debilitado ou en fragmentos del.
b. Invasividade e metástase
Invasividade: capacidade de penetrar e estenderse polos tecidos contiguos.
Metástase: as células poden penetrar dentro dos vasos sanguíneos e linfáticos, moverse polo sangue e pola linfa e depositarse noutra parte do corpo para formar un segundo tumor.
c. Tratamentos do cancro
- Cirurxía: extirpación do tumor.
- Radioterapia: radiación para destruír as células.
- Quimioterapia: fármacos citotóxicos.
- Tratamentos hormonais.
- Inmunoterapia: axentes que reforzan o sistema inmunitario.
d. Enfermidades cardiovasculares
Infarto de miocardio: unha parte do músculo cardíaco queda sen reconto sanguíneo, normalmente por oclusión das arterias coronarias.
Ictus: interrompe a circulación sanguínea dunha parte do cerebro, normalmente porque un trombo sanguíneo obstrúe unha arteria cerebral.