A Ditadura de Primo de Rivera (1923-1930): Características e Etapas

A Ditadura de Primo de Rivera (1923-1930)

Primo de Rivera presentouse a si mesmo como o rexenerador que o país precisaba para solucionar os problemas urxentes do momento, como o caciquismo e o terrorismo. Falto de formación, o seu pensamento era simplista e inxenuo, fortemente influenciado por Mussolini. O seu réxime foi autoritario, populista, paternalista e excesivamente optimista.

Este período conta con dous directorios: un militar (1923-1925) e outro civil (1925-1930).

Directorio Militar (1923-1925)

O primeiro goberno da ditadura (Directorio Militar) estivo formado só por militares. O novo gabinete prestou especial atención aos seguintes aspectos:

• A rexeneración da vida política, co obxectivo de acabar co caciquismo e rexenerar a vida política, adoptando medidas como a reforma da normativa electoral, a formación da Unión Patriótica, a suspensión da Constitución de 1876 e a elaboración de novos estatutos municipais e provinciais.
• O restablecemento da orde pública, tratando de controlar o movemento obreiro. Para maior efectividade deste control, fíxose extensivo a toda España o Somatén, grupo de paisanos armados baixo a autoridade dos mandos militares, coa misión de colaborar coa Garda Civil no mantemento da orde, da paz e na defensa da propiedade privada.
• A defensa da unidade da patria, actuando contra todo aquilo que a ditadura pensaba que podía ser un perigo para a unidade de España.
• A fin da guerra de Marrocos, conseguindo o dominio completo do protectorado.

Directorio Civil (1925-1930)

En decembro de 1925, tras os éxitos en Marrocos e restablecida a orde pública, Primo de Rivera decidiu afianzarse no poder, poñendo fin á ditadura militar e constituíndo un Directorio constituído maioritariamente por civís, é dicir, un Directorio Civil, que de novo contou co apoio do rei. Durante este período producíronse varios feitos salientables:

Primeiramente, un intento de instauración dun réxime corporativo, que contaría coas seguintes pezas básicas: a organización corporativa do traballo, creada en 1926 co obxectivo de regulamentar a relación entre obreiros e patróns a través dos comités paritarios; e a Asemblea Nacional, constituída en 1927 coa función de elaborar e presentar proxectos de leis ao Goberno. En 1929 esta Asemblea presentou o proxecto dunha nova Constitución, que establecía unha organización territorial unitaria, a relixión católica como a oficial e unha Asemblea única de composición, entre outros aspectos. Pero, debido á falta de apoio, este proxecto foi retirado.