Dinámica da Auga no Solo: Movemento, Factores e Evapotranspiración
O movemento da auga no solo pode clasificarse segundo o contido de humidade:
- Se o contido de humidade queda comprendido entre a capacidade de campo e o coeficiente de marchitez, o movemento é por capilaridade.
- Se o contido de humidade é menor que o correspondente ao punto de marchitez, o movemento é en forma de vapor.
Velocidade da Auga Segundo o Tipo de Solo
O movemento da H2O tras un rego ou choiva varía en función do tipo de solo:
- Solo areoso: o movemento está controlado pola gravidade.
- Solo arxiloso: existe movemento lateral debido á capilaridade.
O movemento por capilaridade está orixinado e dirixido polas forzas de cohesión, adhesión e gravidade.
1 atmosfera = presión equivalente ao peso dunha columna de H2O que teña 10 m de altura.
Nun tubo capilar, as moléculas do líquido tenden a subir por adhesión pola superficie sólida, tirando por cohesión das outras moléculas. O líquido alcanza un nivel no tubo en contra da gravidade, que tende a facer descender a columna de auga. A altura alcanzada polo líquido por capilaridade depende de varios factores e é inversamente proporcional á sección do mesmo.
Definición de Forzas no Movemento da Auga
- Forza de Adhesión
- É a forza que as paredes do tubo exercen sobre as moléculas do líquido que está contido nel.
- Forza de Cohesión
- É a forza exercida entre as propias moléculas do líquido.
- Forza de Gravidade
- É a forza que a Terra atrae a todas as moléculas.
O comportamento da auga no solo segue o mesmo mecanismo que nun tubo capilar, aínda que no solo a sección do capilar non é uniforme e existe aire que pode comprimirse, complicándose o proceso. O movemento da auga en forma de vapor comprende o movemento deste dentro do solo e o movemento do vapor do solo á atmosfera.
Movemento do Vapor de Auga no Solo
Os factores que o determinan son:
- Temperatura: En función da temperatura, se o aire quente está na parte superior e o aire frío está na inferior, o movemento é descendente.
- Humidade Relativa da Atmosfera do Solo: Se a atmosfera do solo está constituída por aire húmido na parte superior e seco na inferior, o movemento é descendente; mentres que no caso contrario sería ascendente.
Movemento do Vapor de Auga do Solo á Atmosfera
Prodúcese por tres vías:
- Evaporación
- É o paso do vapor de auga á atmosfera desde a superficie do solo ou da auga.
- Transpiración
- É o movemento do vapor de auga desde a superficie das follas á atmosfera (non se produce nas plantas caducas durante a súa fase sen follas).
- Evapotranspiración
- É a suma da evaporación e a transpiración.
Factores que Inflúen na Evapotranspiración
Os factores que inflúen na evapotranspiración son:
- Enerxía solar
- Humidade relativa da atmosfera
- Temperatura
- O vento
- Humidade do solo
A cantidade de auga que pasa do solo á atmosfera por evapotranspiración é notable, podendo alcanzar ata 1 cm por día. Nunha zona temperada húmida, a cantidade de auga perdida por transpiración é igual á cantidade perdida por evaporación. Nas rexións áridas, a transpiración constitúe só o 25% da perda total de auga, e o 75% pérdese por evaporación.
Coeficiente de Transpiración
É a relación que hai entre os quilogramos de auga transpirada por cada quilogramo de materia seca producida. Este coeficiente varía de 200 a 1000 segundo o metabolismo da planta. Tamén inflúe a concentración salina da solución do solo, que está influenciada polo abonado. Coa fertilización, diminúe a cantidade de auga necesaria para producir 1 kg de materia seca, por exemplo, pasando de 600 a 400 kg.