Dicionario de Termos Clave: Urbanismo, Xeografía e Sociedade

Área Suburbana

Territorio próximo ás cidades que polas súas características constitúe unha zona de transición entre o núcleo urbano propiamente e o espazo rural adxacente.

Área Metropolitana

Unha área ou zona metropolitana é unha rexión urbana que engloba unha cidade central que dá nome á área e unha serie de cidades satélites que poden funcionar como cidades dormitorio, industriais, comerciais e servizos, todo iso organizado dun xeito centralizado. Tamén se coñece como rede urbana.

Cualificación do Solo

Determinación do plan urbanístico consistente en detallar ou establecer pormenorizadamente o destino do chan previamente clasificado (urbano, urbanizable e non urbanizable). Con ela determínanse os usos e a edificabilidade (intensidade de ocupación por edificacións e tipoloxías edificatorias que deben realizarse en cada tipo de chan).

Plan Xeral de Ordenación Urbana (PXOU)

É un instrumento de plan xeral definido na normativa urbanística de España como un instrumento básico de ordenación integral do territorio dun ou varios municipios, a través do cal se clasifica o chan, se determina o réxime aplicable a cada clase de chan, e se definen os elementos fundamentais do sistema de equipamentos do municipio en cuestión.

Unidade Veciñal de Absorción (UVA)

Nacen nos anos 50 e 60 do século XX cando o masivo éxodo rural en Barcelona e Madrid produciu a creación de barrios e poboados chabolistas nas áreas suburbanas das cidades. Co Plan de Absorción constrúense barrios de baixo custo e baixa calidade transformando o chabolismo horizontal nun chabolismo vertical de edificios paupérrimos con escasos servizos.

Xentrificación

O aburguesamento, ou xentrificación, é un proceso de transformación urbana no que a poboación orixinal dun sector ou barrio deteriorado e con pauperismo é progresivamente desprazada por outra dun maior nivel adquisitivo á vez que se renova. O termo é un neoloxismo que procede do inglés "gentrification".

Parroquia

División administrativa menor que un municipio, integrada por varias aldeas (propias de Galicia e Asturias). En Galicia existen 3.781 parroquias que comprenden dende tres ou catro aldeas ata quince ou máis. O Estatuto de Autonomía de Galicia prevé que se poida recoñecer, mediante lei, personalidade xurídica á parroquia rural.

Municipio

O municipio é a entidade territorial básica. A súa función é prestarlles servizos aos veciños, máis variados canto maior é a súa poboación. O goberno e a administración municipal correspóndelle ao concello, integrado polo alcalde e os concelleiros.

Provincia

A provincia é unha entidade territorial local formada por unha agrupación de municipios. A súa función é fomentar os intereses provinciais, prestar servizos de ámbito provincial, coordinar os servizos dos municipios e cooperar con eles. O goberno e a administración provincial correspóndenlle á deputación, integrada por un presidente e deputados.

Comunidade Autónoma

A comunidade autónoma é unha entidade territorial formada por provincias limítrofes, territorios insulares, ou provincias con entidade rexional histórica, dotadas de autonomía lexislativa e capacidade de autogoberno sobre os asuntos da súa competencia.

Estatuto de Autonomía

O Estatuto de Autonomía é a norma legal básica pola que se rexen todas as comunidades autónomas. Nel establécese a súa denominación, delimitación territorial, identificación das institucións autonómicas existentes e a súa localización, así como as competencias que asumen. O Estatuto de Autonomía de Galicia foi promulgado o 6 de abril de 1981.

Movementos Antiglobalización

Corrente de protesta mundial que inclúe a grupos que rexeitan o capitalismo e o modelo neoliberal. Nestes movementos danse cita colectivos que inclúen os sindicatos, os intelectuais de esquerda, ecoloxistas, indixenistas ou grupos desfavorecidos que acusan o sistema económico de amoral e inxusto.

Obxectivos de Desenvolvemento Sostible

Os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS), tamén coñecidos como Obxectivos Mundiais, son 17 propostas feitas pola ONU en 2015 para conseguir, nos próximos 15 anos, poñer fin á pobreza, protexer o planeta e garantir que todas as persoas gocen de paz e prosperidade.

Xeopolítica

É a especialidade da xeografía que estuda as actuacións do poder, tanto dos estados como das grandes organizacións internacionais ou calquera outra forma de poder no ámbito xeográfico. É a ciencia que, a través da xeografía política, a xeografía descritiva e a historia, estuda a causalidade espacial dos sucesos políticos e os seus futuros efectos.