Decretos de Nova Planta e a Constitución de 1812: O Fin do Antigo Réxime

Decretos de Nova Planta: Centralización Borbónica

Os primeiros Borbóns, Felipe V e Fernando VI, para consolidar o seu poder absoluto, estableceron unha política centralizadora e uniformizadora.

Consecuencias dos Decretos

• A Coroa de Aragón perde as súas leis propias e réxese polas leis de Castela.
• Soamente os territorios de Euskadi (Vasco) e Navarra conservan a súa política e xurídica.
• España divídese en provincias.

As Cortes de Cádiz e o Nacemento do Liberalismo

Estes acontecementos danse ao mesmo tempo que transcorre a Guerra da Independencia (GI). En Cádiz deseñouse un novo modelo político baseado no liberalismo, o que supón o fin do Antigo Réxime (AR).

O Proceso de Convocatoria

A Xunta Suprema Central, incapaz de dirixir a guerra, disólvese e crea un Consello de Rexencia. Convócanse Cortes para que os representantes da nación decidan sobre a súa organización e destino. Debido á situación de guerra, reúnense en Cádiz. Chegan moitos substitutos e tamén representantes das colonias americanas.

As Cortes decídense entre ser estamentais ou liberais, proclamando finalmente a Soberanía Nacional. As Cortes rematan sendo liberais e elaboran leis ordinarias para eliminar o AR e a Constitución de 1812.

Acción Lexislativa das Cortes (Eliminación do AR)

Aproban leis e decretos para desmantelar o Antigo Réxime. Declárase a soberanía nacional e elimínanse:

• O morgado.
• A Inquisición.
• A Mesta.
• Os privilexios estamentais.

A Constitución de 1812 (A Pepa)

Esta constitución, de tipo liberal e idealista, establece os seguintes puntos clave:

Estrutura do Estado e Dereitos

• Forma de Estado: Monarquía da Casa de Borbón. Recoñécese como rei a Fernando VII (considerado preso polos franceses). O rei ten dereito de veto.
• Relixión: Estado confesional radical. Prohíbese a práctica de calquera outra relixión que non sexa a católica.
• Soberanía: Soberanía Nacional.
• Cidadanía: Persoa con dereitos políticos (home maior de 25 anos).
• Sufraxio: Masculino e universal indirecto.
• Requisitos para Deputado: Esíxese ter cartos (requisito censitario).
• Cortes: Unicamerais.

División de Poderes

1. Poder Lexislativo: As Cortes.
2. Poder Executivo: O Rei.
3. Poder Xudicial: Os tribunais independentes.

Outras Garantías

Recoñécense dereitos fundamentais como a propiedade privada, a presunción de inocencia e a igualdade xurídica. Establécese a obriga de pagar impostos, ser católico e, para os varóns, ir ao exército.

Vixencia

Estivo en vigor durante o Trienio Liberal (1820-1823), baixo o reinado de Fernando VII.