Criterios da Cidade e Proceso Histórico da Urbanización

Concepto de Cidade: Criterios de Definición

Criterios Cuantitativos

Son elaborados polo INE (Instituto Nacional de Estatística), que considera urbanos os territorios con máis de 10.000 persoas. Pero este criterio é incompleto porque contabiliza toda a poboación do municipio.

Criterios Cualitativos

• Criterio Morfolóxico: Considera o aspecto formal da cidade, é dicir, a concentración do poboamento.
• Criterio Funcional: Baséase nas actividades non agrarias dunha zona.
• Criterio Sociolóxico: Define a cidade en relación aos seus aspectos sociais: a cidade é máis fría e o rural máis amigable.
• Criterio Espacial: Baséase nas relacións da cidade coas zonas veciñas.

O Proceso de Urbanización Histórica

Urbanización Preindustrial

Características Xerais

1. Taxa de Urbanización: Era escasa. As cidades tiñan entre 5.000 e 10.000 habitantes.
2. Factores de Urbanización: Estratéxico-militar, político-administrativo, económico, relixioso e cultural.

Etapas da Urbanización Preindustrial

Antigüidade

• Fenicios e Gregos (Séculos IX e VIII a.C.): Estableceron cidades para explotar recursos e comerciar entre elas (ex. Cádiz). O resto de España era protourbano.
• Romanos (Século III a.C.): Fundaron cidades (ex. Barcelona). As súas funcións eran político-militares, administrativas e económicas. Ademais, construíron camiños.
• Desurbanización: A conquista xermánica supuxo a desurbanización desde o século III, onde moitas cidades desapareceron ou se reconverteron.

Idade Media

• Musulmáns: Fundaron cidades (ex. Madrid) e revitalizaron asentamentos anteriores. Pero coa conquista cristiá foron expulsados ou obrigados a vivir en mourerías.
• Cristiáns: Inicialmente case non tiñan cidades, pero ao expandirse tomaron como base as cidades musulmás.

Idade Moderna

• Século XVI: Crecemento por máis poboación e mellora económica grazas aos Austrias e ao Descubrimento de América. Destacan Madrid e Sevilla.
• Século XVII: O crecemento detívose por crise, da que Castela saíu mal parada.
• Século XVIII: Cos Borbóns volveron crecer as cidades, tamén por recuperación económica. Creceron as cidades de costa e Madrid.

Urbanización Industrial (Século XIX - 1975)

Características e Factores

1. A urbanización incrementouse, superando o poboamento rural.
2. Factores: Administrativos e económico-sociais.

Etapas da Urbanización Industrial

• Ata mediados do Século XIX: A urbanización era escasa, concentrada en portos e capitais de provincia, debido á escasa mecanización.
• Desde mediados do Século XIX ata a Guerra Civil: A urbanización creceu grazas á industrialización.
• Guerra Civil e Posguerra: As cidades deteriorábanse e sufrían graves problemas de abastecemento.