Coordinación hormonal: glándulas e hormonas

Coordinación hormonal

As glándulas son órganos formados por células especializadas en fabricar e segregar substancias.

Clasificación das glándulas

• Endócrinas: como a hipófise ou a tiroide, fabrican as hormonas que depositan no sangue.
• Exócrinas: como as sudoríparas, as salivares ou o fígado, verten a súa secreción ao exterior do organismo ou ao tubo dixestivo. Non forman parte do sistema endócrino.
• Glándulas mixtas: producen hormonas e outras substancias.

O sistema endócrino ou hormonal está constituído polo conxunto de glándulas que segregan hormonas no sangue.

Principais glándulas e hormonas

• Hipófise: hormona do crecemento (somatótropa), que estimula o crecemento do noso organismo.
• Tiroide: tiroxina, que estimula a actividade química da célula.
• Suprarrenais: adrenalina, que estimula o ritmo cardíaco e respiratorio.
• Páncreas: insulina, que estimula procesos que diminúen a cantidade de glicosa no sangue.
• Testículos: testosterona, que regula a función dos órganos sexuais masculinos.
• Ovarios: progesterona e estradiol, que regulan o desenvolvemento e as funcións dos órganos sexuais femininos e preparan o organismo para un posible embarazo.

Hormonas, mensaxeiras químicas

As hormonas son mensaxeiras químicas de natureza lipídica ou proteica que, transportadas polo sangue, regulan determinadas funcións no organismo.

Características

• Son específicas: cada hormona actúa sobre determinadas células diana, programadas para responder ante a súa presenza.
• Son moi eficaces: unha mínima cantidade de hormona é suficiente para que cumpra a súa función.
• A súa produción está controlada: o exceso ou o déficit na cantidade dunha hormona produce enfermidades.

Exemplo de acción hormonal: control do azucre no sangue

A cantidade de glicosa no sangue está controlada por dúas hormonas segregadas polo páncreas: a insulina e o glicagón. A insulina estimula os procesos que diminúen a cantidade de glicosa no sangue, mentres que o glicagón activa a liberación de glicosa no sangue.

Mecanismo de control

• O sangue cargado de glicosa atravesa o páncreas e estimula a secreción de insulina.
• A insulina é transportada e repartida por todo o organismo, actúa sobre determinados órganos e estimula o almacenamento de glicosa no fígado e nos músculos.
• Cando o nivel de glicosa é baixo, o páncreas produce glicagón, que estimula a liberación de glicosa desde os órganos onde se almacenou.