A Constitución de 1837 e o Réxime Progresista (1836-1843)

O Réxime Progresista (1836-1843)

En 1836 accederon ao Goberno os progresistas, os cales restauraron a Constitución de 1812 e as leis do Trienio Liberal. Convocaron Cortes para establecer as novas bases do sistema político, onde se creou unha nova Constitución baixo a que gobernaron tanto moderados coma progresistas.

A Constitución de 1837

Foi elaborada co obxectivo básico de garantir a estabilidade política e a alternancia no poder de progresistas e moderados. Esta Constitución adoptaba os principios do liberalismo doutrinario:

• Soberanía compartida entre o rei e a nación.
• O rei exercía o poder executivo, nomeaba e separaba libremente os seus ministros, compartía coas Cortes o lexislativo, sancionaba ou vetaba as leis e convocaba, suspendía e disolvía as Cortes.
• Cortes bicamerais formadas por Congreso e Senado (colexisladores). Os deputados eran elixidos por sufraxio censatario directo. Os senadores eran elixidos polo rei.
• Elección popular dos Concellos e dos seus alcaldes.
• Restablecemento da Milicia Nacional.
• Declaración explícita de dereitos e liberdades individuais.
• Certa tolerancia relixiosa: o Estado non se declaraba explicitamente confesional, pero comprometíase ao mantemento do culto católico.

A Rexencia de María Cristina de Borbón (Fin)

Nos inicios da rexencia gobernaron os progresistas, pero a predilección da raíña polos moderados fixo que fosen desprazados do poder.

A Rexencia de Espartero (1840–1843)

Espartero converteuse en rexente, pero o seu autoritarismo provocou a oposición dos moderados, de fraccións dos progresistas e das masas populares.

Medidas de Espartero e o problema foral

Entre as medidas adoptadas por Espartero destaca o intento de resolución do problema foral vasco e navarro polo Convenio de Vergara.

• En 1841, a Lei Paccionada recoñeceu a Navarra o dereito a conservar parte das súas institucións e particularidades forais a cambio da aceptación do réxime común administrativo e electoral e o pago dun cupo económico.
• No caso vasco, suprimiu os privilexios forais.

Fin da Rexencia e Maioría de Idade de Isabel II

Tras a caída de Espartero, as primeiras medidas foron a disolución da Milicia Nacional, a renovación dos mandos militares e o adianto da maioría de idade de Isabel II, quen comezou a reinar en novembro de 1843.