Conflitos Clave da Guerra Fría: Corea, Vietnam, Suez e máis

Historia9,22 KB

Guerra de Corea (1950-1953)

Corea estivo baixo o mando de Xapón ata 1945, despois foi liberada pola URSS e os EE. UU. A guerra prodúcese entre Corea do Norte e Corea do Sur. Truman, presidente dos EE. UU., mandou a MacArthur para conquistar Corea. Conquista o norte ata chegar a China, onde estaban os aliados da URSS. Prodúcese unha guerra entre Corea do Norte (comunista) e o Sur (capitalista) e, deste xeito, Corea quedou dividida en dúas, a do Norte e a do Sur, sen poder chegar a ser unha nación unida. O conflito finalizou coa Paz de Panmunjom en 1953, que consolidou a división das dúas Coreas. Este enfrontamento acelerou a carreira de armamentos e fixou un papel estratéxico de Xapón para frear o avance comunista en Asia, o cal fixo que se producise unha reconciliación entre Washington e Toquio.

Guerra de Vietnam (1953-1975)

Despois da independencia de Indochina, os franceses evacuaron a rexión. O dirixente comunista de Vietnam do Norte, Ho Chi Minh, pretendeu conquistar Vietnam do Sur. En 1960, os comunistas de Vietnam fundaron a Fronte Nacional de Liberación, chamada Vietcong, co fin de conseguir a reunificación. O conflito de Vietnam converteuse nun novo escenario da Guerra Fría. Vietnam do Sur contou co apoio dos EE. UU., e Vietnam do Norte co da URSS. O presidente Kennedy (ata 1963) fixo que o conflito se intensificase. Baixo o goberno de Johnson, aumentou a presenza de soldados estadounidenses en territorio de Vietnam. Produciuse unha guerrilla (o Viet Minh), que loitara contra Xapón, dirixida por Ho Chi Minh. Vietnam dividiuse en dúas, Vietnam do Norte e do Sur. Esta guerra foi gañada pola do Norte, é dicir, gañada pola URSS e perdida polos EE. UU.

O Conflito Interno de Camboxa

Na antiga Indochina francesa, Camboxa foi foco de conflitividade e de enfrontamento ideolóxico. Camboxa viviu un grave conflito. Apareceron os Khmers Vermellos, do Partido Comunista de Kampuchea, que iniciaron unha guerra de guerrillas contra o goberno militar de dereitas. Este goberno contaba co apoio dos EE. UU. Os Khmers Vermellos ocuparon a capital de Camboxa e iniciouse unha sanguenta ditadura dirixida por Pol Pot. Millón e medio de camboxanos perderon a vida. Aliados da China comunista, as súas relacións co Vietnam prosoviético foron deteriorándose ata que finalmente unha invasión vietnamita depuxo os Khmers Vermellos do poder.

O Conflito da Canle de Suez (1956)

Exipto pertencía a Gran Bretaña, xa que era a súa metrópole. En Exipto reinaba Faruk, que colaboraba con Gran Bretaña. Produciuse un golpe de Estado ao mando de Nasser que acaba con Faruk e fai de Exipto unha república. En Exipto, a monarquía fora derrocada e instaurouse unha república presidida por Gamal Abdel Nasser. Proxectou a construción da gran presa de Asuán. Requiriu axuda económica e, mentres EE. UU. lla negou, a URSS contribuíu cos fondos. Isto decantou o novo goberno exipcio cara á área soviética. Nasser decidiu nacionalizar a Canle de Suez (1956), vía de tráfico marítimo crucial controlada por franceses e británicos. Francia e Gran Bretaña ocuparon militarmente a zona. Pero o apoio soviético a Exipto levou a EE. UU. a recomendarlles aos seus aliados retirarse da zona.

A Crise dos Mísiles en Cuba (1962)

En 1960, a situación en Cuba provocou un dos episodios máis tensos da Guerra Fría porque rompía o dominio estadounidense no continente americano. O goberno ditatorial de Fulgencio Batista, aliado de EE. UU., foi derrocado pola guerrilla nacionalista de Fidel Castro. EE. UU. declarou o boicot económico a Cuba e ofreceulles o seu apoio aos exiliados políticos cubanos, axudándoos para actuar contra o réxime castrista. A URSS axudou ao réxime castrista e, en 1960, estableceron relacións comerciais. Castro proclamou o carácter socialista da revolución cubana e, en 1961, todas as organizacións revolucionarias se fusionaron no Partido Unido da Revolución, que en 1965 pasou a chamarse Partido Comunista. A tensión entre Cuba e EE. UU. agravouse en abril de 1961 co desembarco na Baía de Cochinos, levado a cabo por cubanos exiliados e norteamericanos que contaban co apoio da CIA. As autoridades cubanas asinaron un acordo defensivo coa URSS para instalar na illa mísiles nucleares que apuntasen cara a EE. UU. Kennedy ordenou en outubro de 1962 o bloqueo naval de Cuba para impedir a chegada das pezas nucleares que transportaban os barcos soviéticos. Finalmente, Khrushchev ordenou o regreso dos barcos e comprometeuse a retirar as armas nucleares; o goberno do presidente Kennedy levantou o bloqueo naval da illa.

A Revolución Cubana

En 1898, EE. UU. gaña a guerra a España. Os cubanos querían a independencia de España e eran apoiados por EE. UU., que buscaba facer de Cuba un territorio baixo a súa influencia. Desde 1933, a illa estaba en mans de Batista, un ditador desde 1952, que favorecía os intereses norteamericanos instaurando un réxime corrupto. Contra Batista alzouse unha guerrilla de esquerdas dirixida por Fidel Castro, que reclamaba as liberdades públicas e o retorno da dignidade nacional. Os que apoiaban a Castro intentaron unha insurrección en 1953, pero fracasaron. Tiveron que exiliarse en México, onde organizaron o movemento revolucionario. En 1957 desembarcaron na illa facéndose fortes en Serra Maestra. A guerrilla triunfou en 1959 e entraron na Habana. Deste xeito, a invasión apoiada por EE. UU. foi parada por Cuba na Baía dos Cochinos, por revolucionarios como Che Guevara e Fidel Castro. Cuba achegouse á URSS, facendo de Cuba un país comunista, xa que non podía pedir axuda a EE. UU. A URSS intentou instalar mísiles en Cuba por mar mediante barcos, pero as tropas de Estados Unidos, enviadas por Kennedy, interceptaron os envíos, frustrando o obxectivo de levar mísiles a Cuba. Fidel Castro estableceu en Cuba un réxime comunista, o primeiro e único réxime comunista de América. EE. UU. opúxose ao castrismo, rompendo relacións en 1961, e así foi como Cuba se converteuse nun punto quente da Guerra Fría.

A Ditadura Chilena (1973-1990)

En 1970 triunfou en Chile a Unidade Popular, que presidía o socialista Salvador Allende. Era a primeira vez que un candidato dun partido marxista gañaba unhas eleccións democráticas, abrindo unha vía democrática ao socialismo. O réxime de Allende estableceu importantes reformas sobre: a propiedade da terra e o sistema financeiro. Pero a oposición por parte das forzas dominantes (incluíndo a Igrexa e o Exército) foi crecente. Os intereses estadounidenses instigaron a CIA norteamericana a apoiar as forzas opositoras e a poñer en marcha unha conspiración de forzas chilenas dirixidas polo Exército. Augusto Pinochet deu un golpe de Estado en setembro de 1973 que acabou co goberno. A Casa da Moeda de Santiago foi bombardeada, onde morreu Salvador Allende. A ditadura de Pinochet (1973-1990) foi unha das máis represivas de todo o continente: provocou miles de mortos e desaparecidos. O ditador recuperou a economía do país sen reparos con fórmulas neoliberais inspiradas en Estados Unidos, promulgando unha nova Constitución. Ante a oposición crecente, convocou unhas eleccións que foron gañadas polo candidato demócrata Patricio Aylwin en 1989.

A Xunta Militar Arxentina (1976-1983)

O xeneral Onganía e a súa ditadura enfrontáronse a grandes convulsións sociais na década de 1960, protagonizadas polos obreiros e estudantes das universidades. Apareceron guerrillas urbanas, como as trotskistas (ERP). En 1973 triunfou o Partido Xusticialista. Juan Domingo Perón, que estaba exiliado en España, volveu ao poder. Morreu e sucedeuno a súa esposa, Isabel Perón, derrocada por unha Xunta Militar presidida polo xeneral Jorge Videla en 1976. Os militares estableceron un réxime extremadamente represivo. A súa xustificación foi a loita contra o comunismo e a guerrilla. Entre 1976 e 1983, a Xunta Militar levou a cabo a chamada Guerra Sucia, que implicou a manipulación da información e o terrorismo de Estado. Os opositores da esquerda foron reprimidos; houbo moitas vítimas e moitos deles exiliáronse. A política económica do Proceso foi un desastre e meteu a Arxentina nun caos económico e monetario. En 1982, os militares embarcáronse nunha guerra contra Gran Bretaña para a recuperación das illas Malvinas, que eran reclamadas por Arxentina. A derrota e a perda de vidas propiciaron unhas novas eleccións que lle deron o triunfo a Raúl Alfonsín, do partido Unión Cívica Radical, en 1983.

Descargar

PDF Word HTML