Conceptos e personaxes do século XIX en España

Glosario de conceptos históricos do século XIX

Xuntas: órganos de poder xurdidos por iniciativa popular na Guerra da Independencia española (1808–1814) para organizar a resistencia armada fronte ao invasor e asumir o poder. Lei Sálica: lei que prohíbe que unha muller herde o trono, salvo que non existan fillos, irmáns ou sobriños do monarca anterior. Man Negra: foi unha presunta organización anarquista secreta e violenta que actuou en Andalucía a finais do s. XIX, á que se lle atribúen asasinatos, incendios de colleitas e edificios. Soberanía Nacional: autoridade que reside no pobo a través dos órganos que o representan. Nacionalismo: exaltación do propio país ou rexión e dos seus usos e costumes; aparece por primeira vez no s. XIX. Lei da oferta e da demanda: é un modelo económico básico que explica a formación dos prezos no mercado de bens; utilízase para interpretar unha gran variedade de procesos económicos.

Personaxes e líderes

Riego: Trienio liberal. Fernando VII: "El deseado". Espartero: vencedor da primeira guerra carlista. Narváez: xeneral e líder do partido moderado. Sagasta: líder do partido liberal durante a Restauración. Pi i Margall: presidente federalista da Primeira República. Castelar: último presidente da Primeira República. Cánovas: artífice da Restauración borbónica. Mendizábal: desamortización eclesiástica. Madoz: desamortización civil/xeral.

Progresistas e Moderados

• Progresistas: soberanía nacional; milicia nacional; liberdade de culto.
• Moderados: sufraxio censatario moi restrinxido; nomeamento dos alcaldes.

Enche os ocos

• No liberalismo doutrinario impuxose o sufraxio censatario.
• A construción do estado italiano é un exemplo de nacionalismo homoxéneo.
• A mecanización da industria téxtil comezou no sector primeiro en Gran Bretaña.
• A fabricación en cadea foi empregada por Ford nas súas fábricas.

Detecta os erros (versión corrixida)

• Durante a segunda fase da industrialización, a fonte de enerxía innovadora foi a electricidade.
• A ubicación das grandes plantas siderúrxicas produciuse cerca das instalacións de carbón.
• A primeira liña de ferrocarril para pasaxeiros unía as cidades de Manchester e Liverpool.
• Os cartéis ou cartéis/agregracións empresariais eran acordos entre as empresas para repartirse o mercado.
• O sindicalismo tivo como obxectivo mellorar as condicións de traballo dos obreiros.

Notas de corrección: corrixíronse erros ortográficos e de maiúsculas (por exemplo, "coseitas" → colleitas, "edicificios" → edificios, "Andalucia" → Andalucía, "Mancherter" → Manchester), substituíronse abreviaturas informais como "q" por que, axustouse a grafía galega de termos (por exemplo, enerxía, siderúrxicas) e normalizouse a puntuación. Mantivéronse todos os conceptos orixinais e a súa orde, mellorando a lectura e a optimización para buscadores (SEO) mediante títulos claros, termos destacados () e listas para facilitar a indexación e a comprensión.