Conceptos Fundamentais de Bioloxía e Nutrición: Guía Rápida
Trastornos Alimentarios
Condutas relacionadas coa alimentación que afectan gravemente a saúde física e mental.
- Anorexia
Rexeitamento cara á comida cun medo intenso a gañar peso e unha imaxe distorsionada do propio corpo. Leva as persoas a verse gordas aínda que o seu peso estea debaixo do normal. Intentan reducir o seu peso deixando de comer. (A perda excesiva de masa corporal pode levar á morte).
- Bulimia
Excesiva preocupación polo peso e pola figura corporal. Lévaas a comer en exceso, incluso sen apetito e ás agachadas. Provocan o vómito para desfacerse das calorías inxeridas.
- Vigorexia
Trastorno do comportamento que se caracteriza pola obsesión de conseguir un corpo excesivamente musculoso.
Dieta e Nutrición
Definición de Dieta
Cantidade e tipo de alimentos que inxerimos diariamente. Para ser equilibrada, debe proporcionar a cantidade de nutrientes de cada tipo necesarios para asegurar o bo funcionamento do organismo.
Exemplo de Menú Diario Equilibrado
- D (Almorzo): Tostada integral con tomate, aceite e kiwi.
- M.M (Media Mañá): Mazá.
- C (Xantar): Gazpacho; Solombo de porco con hortalizas.
- M.T (Media Tarde): Iogur desnatado.
- C (Cea): Ensalada grega e dourada ó forno.
Organización Biolóxica: Tecidos, Órganos e Sistemas
Órganos
Conxunto de varios tecidos distintos que cumpren unha función específica. Exemplos: os músculos, os ósos, os riles ou o corazón.
Tecidos
Formado por un conxunto de células especializadas que teñen a mesma orixe e cumpren unha función determinada, como o tecido óseo, o tecido muscular ou o tecido nervioso.
Tipos de Glándulas
- Glándulas exócrinas: (Exemplo: sudoríparas)
- Glándulas endócrinas: (Exemplo: a tiroide)
- Glándulas mixtas: (Exemplo: o páncreas)
Sistemas e Aparello
Conxunto de órganos que cumpren unha función vital:
- Sistema: Conxunto de órganos semellantes (Exemplos: sistema muscular, sistema circulatorio sanguíneo, sistema nervioso).
- Aparello: Conxunto de órganos distintos (Exemplos: aparello locomotor, aparello dixestivo, aparello respiratorio).
A Roda dos Alimentos
Representación gráfica con forma circular na que os alimentos se clasifican en 6 grupos segundo a súa composición ou orixe.
- Amarela (I-II): Función enerxética.
- Vermella (III-IV): Función plástica (construtora).
- Verde (V-VI): Función reguladora.
Clasificación dos Grupos
- G1 - Hidratos de carbono: (Cereais, patacas, azucre)
- G2 - Lípidos: (Aceites e manteigas)
- G3 - Proteínas: (Carnes, peixes, ovos)
- G4 - Proteínas: (Derivados lácteos)
- G5 - Vitaminas e sales minerais: (Hortalizas e verduras)
- G6 - Vitaminas e sales minerais: (Froitas)
A Célula: Unidade Fundamental da Vida
É a unidade con vida máis simple capaz de realizar as funcións vitais. É a unidade fundamental de todos os seres vivos (unidade morfolóxica, fisiolóxica, xenética e de orixe). Exemplos: espermatozoide, neurona, célula muscular.
Funcións Vitais da Célula
- Nutrición
- Conxunto de procesos mediante os cales as células obteñen a materia e a enerxía necesarias para realizar as súas funcións vitais.
- Relación
- Permítelles ás células recoller información do medio en que viven e comunicarse con outras células.
- Reprodución
- É o proceso mediante o cal unha célula nai se divide orixinando novas células (células fillas).
Orgánulos Celulares
Encóntranse no citoplasma. Algúns están rodeados de membrana e outros non. Exemplos: Mitocondria, Vesículas, Retículo endoplasmático, Ribosomas, Centrosoma, Cilios e flaxelos, Citoesqueleto.
Aparello de Golgi
Conxunto de sacos membranosos aplanados e amoreados entre si. Emítense vesículas de secreción.
Tipos de Células
- Célula Procariota
Organización simple, menor tamaño, carecen de núcleo, teñen ribosomas. (Exemplo: Bacterias, formadas por unha soa célula que pertence ó Reino Moneras).
- Célula Eucariota
Máis complexas, máis grandes (células humanas de tipo animal), posúen núcleo, membrana e citoplasma.
Biomoléculas Esenciais
Biomoléculas Inorgánicas
- Auga
- Sales minerais
Biomoléculas Orgánicas
- Glícidos (Hidratos de Carbono)
Proporcionan enerxía. Exemplos: glicosa, sacarosa, celulosa. Atópanse en alimentos vexetais (froita, cereais, patacas) ou elaborados con eles (azucre ou fariña).
- Lípidos (Graxas)
Obtemos enerxía e protexen os órganos. Exemplos: graxas, colesterol, ácidos graxos. Orixe vexetal (aceites, froitos secos, margarinas) ou orixe animal (manteiga ou touciño).
- Proteínas
Son as máis importantes: forman tecidos e órganos, defenden o organismo e transportan oxíxeno polo sangue. Exemplos: hemoglobina, anticorpos. Orixe animal (peixes, carnes, leite, ovos) ou orixe vexetal (legumes, cereais).
- Vitaminas
Necesarias en cantidades pequenas. Poden ser lípidos ou proteínas. Atópanse en produtos frescos (froitas e verduras), leite, ovos, froitos secos, aceite de peixe, cereais.
- Ácidos Nucleicos
Exemplo: ADN.