Conceptos clave de xeografía e economía global

Agricultura ecolóxica

Tipo de explotación agraria baseada na busca do rendemento económico ao mesmo tempo que se persegue un modelo respectuoso co medio ambiente. Hoxe este modelo está crecendo e é favorecido mediante diferentes axudas e incentivos pola UE a través da PAC.

Banana Azul

Termo de carácter visual que fai referencia á área que se estende dende o norte de Italia ata o sur da illa de Gran Bretaña. Recolle os espazos que presentan unha maior urbanización e densidade de poboación do continente europeo, sendo estas as áreas co maior desenvolvemento económico.

BREXIT

Acrónimo das palabras Britain e Exit que fai referencia ao movemento político euroescéptico que promoveu e consumou a saída do Reino Unido da UE no ano 2020, apoiado en postulados nacionalistas e populistas.

BRICS

Acrónimo formado polas iniciais dos países de Brasil, Rusia, India, China e Sudáfrica. Son economías emerxentes con réximes políticos moi diferenciados que establecen unha colaboración exclusivamente económica na procura dun desenvolvemento conxunto. O seu crecemento está levando a superar o mundo unipolar xurdido tras a Guerra Fría cara a un mundo multipolar.

Caladoiro

Área caracterizada pola abundancia de recursos pesqueiros que na actualidade está nunha situación de risco ante a súa explotación sistemática durante décadas. A frota pesqueira española ten un enorme peso nos caladoiros internacionais, destacando o Gran Sol, a costa guineana ou o Índico.

Comunidade Autónoma

Unidade de xestión do territorio formada tras a aprobación da Constitución española de 1978. Engloban varias provincias que comparten relacións históricas, culturais e lingüísticas (salvo as uniprovinciais). Teñen competencias e mecanismos de financiamento cedidos polo goberno estatal, podendo perdelos mediante a aplicación do artigo 155, como aconteceu en Cataluña en 2017.

Denominación de orixe

Distintivo de calidade que identifica produtos desenvolvidos baixo prácticas específicas nunha rexión concreta. A súa intención é concienciar ao consumidor sobre o que consome, sendo sinónimo de calidade e consumo local. Este sistema popularizouse especialmente nos viños (Rías Baixas, Rioxa) e aceites.

Espazo Schengen

Territorio que comprende unha serie de países da UE e outros adheridos que permite a libre circulación de persoas. O seu desenvolvemento supuxo un grande impacto na mobilidade por motivos laborais, residenciais ou turísticos, como se observa en España coa mobilidade cara aos grandes centros económicos ou a chegada de turistas e xubilados ás áreas de costa.

FEAGA

Siglas de Fondo Europeo Agrícola e de Garantía Agraria, un instrumento de financiamento da UE que promove proxectos baseados no desenvolvemento económico sustentable das áreas rurais.

Fondos estruturais

Orzamentos principais da UE para conseguir a cohesión territorial e paliar diferenzas rexionais. Os máis importantes son:

• FEDER: orientado ás rexións menos desenvolvidas.
• FEADER: para dinamizar as áreas rurais e agrarias.

España beneficiouse moito destes fondos, pero coa entrada dos países de Europa do Leste, esta área pasou a ser a gran receptora.

G20

Foro de carácter económico que reúne representantes de diferentes países e bancos centrais para garantir a estabilidade financeira global. A Unión Europea é membro e España participa como invitada permanente.

Movementos antiglobalización

Plataformas e organizacións que critican os aspectos negativos da globalización. Acostuman ter posturas reaccionarias (cuestión racial, papel da muller, etc.), optando por un maior control migratorio e un marcado peso nacionalista.

ODS

Acrónimo dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable, proposta da ONU que marca as metas para atallar os principais problemas ambientais e humanos para o ano 2030.

Parroquia

Unidade de organización do territorio de carácter relixioso e tamaño reducido, que comprende a área de influencia dun templo. Foron lugares de sociabilidade veciñal e gozan de gran popularidade en Galicia, onde o rexistro máis antigo data da época medieval.

PPC

Siglas de Política Pesqueira Común, encargada de establecer e repartir as cotas de pesca e xestionar os acordos da UE con terceiros países. A entrada de España na UE supuxo asumir esta política, que tivo un impacto xeral negativo para a actividade pesqueira galega ao perder capacidade e autonomía.

Provincia

Unidade de xestión do territorio de carácter intermedio entre a organización autonómica e municipal, sede das subdelegacións gobernamentais. A súa forma actual bebe da organización de Javier de Burgos (1833) e o seu órgano de goberno son as deputacións provinciais.

Proxección cartográfica

Forma de representar a esfericidade da Terra nun soporte plano, o que provoca distorsións no tamaño ou forma dos continentes. As máis famosas son as de Mercator e Peters.

Silvicultura

Actividade económica baseada na explotación dos bosques para a obtención de madeira ou outros recursos. Ten un peso crecente a medida que as áreas rurais perden habitantes. En Galicia gañou peso a explotación do eucalipto, cun impacto ambiental destacado.