Bioquímica e Bioloxía Celular: Conceptos Clave

Conceptos Fundamentais de Bioloxía e Bioquímica

Propiedades Fisicoquímicas da Auga e a súa Función Biolóxica

A auga posúe diversas propiedades fisicoquímicas esenciais para a vida:

• Gran capacidade disolvente: Disolve todo tipo de substancias, formando disolucións moleculares ou iónicas, o que a fai un medio ideal para as reaccións biolóxicas.
• Elevada calor específica: Debido á súa facilidade para formar pontes de hidróxeno intermoleculares, almacena gran cantidade de enerxía, o que permite que non haxa cambios bruscos de temperatura nos organismos.
• Elevada calor latente de evaporación: Confírelle unha gran estabilidade como líquido, permitindo disipar calor eficazmente e manter estable a temperatura dun organismo mediante a transpiración ou suoración.
• Elevada forza de cohesión: A cohesión entre as súas moléculas, debido ás pontes de hidróxeno, confírelle unha estrutura compacta. Isto fai que actúe como esqueleto hidrostático, permitindo a turxencia das plantas e sendo responsable da súa elevada tensión superficial.
• Elevada forza de adhesión: Relacionada coa presenza de pontes de hidróxeno, é responsable, xunto coa cohesión, dos fenómenos de capilaridade, esenciais para o transporte de substancias en plantas.
• Menor densidade en estado sólido: A densidade do xeo é menor que a da auga líquida, polo que o xeo flota. Isto permite a vida acuática en zonas frías, xa que a auga conxelada na superficie illa a auga inferior.

Afirmacións de Verdadeiro ou Falso (Parte 1)

Indica se as seguintes afirmacións son verdadeiras ou falsas:

• 6. O NADH e o NADPH son coencimas que poden rexenerarse á súa forma oxidada cedendo protóns. Falsa
• 10. O glicocálix é a zona interna da membrana plasmática formada por compostos glicídicos. Falsa
• 14. A glicólise é un proceso sempre anaeróbico. Falsa
• 19. A fase escura da fotosíntese ten lugar na membrana dos tilacoides e nela libérase osíxeno. Falsa

Preguntas sobre a Fotosíntese

a) Que función ten a luz na fotosíntese?

Proporcionar a enerxía necesaria para a excitación dos pigmentos fotosintéticos.

b) Cal é a función da clorofila?

A clorofila é a molécula capaz de captar a enerxía da luz, desprendendo electróns e iniciando a cadea de transporte electrónico.

Produción e Uso de ATP e NADPH na Fotosíntese

O ATP e o NADPH prodúcense durante a fase luminosa da fotosíntese como consecuencia do transporte de electróns nas membranas tilacoidais dos cloroplastos. O ATP sintetízase pola intervención dunha ATP sintase e o NADPH pola redución do NADP⁺. Ambos se utilizan no ciclo de Calvin para a fixación do CO₂; o ATP como fonte de enerxía e o NADPH como poder redutor.

Formación de Hidratos de Carbono na Fotosíntese

Os hidratos de carbono fórmanse cando se fixa o CO₂ á ribulosa-1,5-bisfosfato pola acción da RuBisCO no ciclo de Calvin.

e) De onde proveñen os protóns?

Os protóns proveñen da fotólise da auga.

Relación de Termos Bioquímicos (Parte 1)

Termos Clave:

Esteroides, Krebs, anabólicas, parede, linfocitos T, insaponificables, mitocondrias, ósea, celulosa, Acetil-CoA, síntese, timo, vexetal, lípidos, reaccións.

Definicións e Relacións:

• Os esteroides son lípidos insaponificables.
• Os linfocitos T fórmanse na medula ósea e maduran no timo.
• A parede da célula vexetal está formada por celulosa.
• As reaccións anabólicas son reaccións de síntese.
• O Acetil-CoA intervén no ciclo de Krebs nas mitocondrias.

Termos Clave (Parte 2):

Xene, hidrólise, vectores, citoesqueleto, control, rexións, plásmidos, hialoplasma, xenética, hormonas, ATP, intróns, filamentos, xénica, enerxía.

Definicións e Relacións (Parte 2):

• A hidrólise do ATP libera enerxía.
• Os plásmidos son vectores utilizados en enxeñaría xenética.
• Os intróns son rexións non codificantes dun xene.
• Algunhas hormonas interveñen no control da expresión xénica.
• No hialoplasma atópanse os filamentos do citoesqueleto.

Afirmacións de Verdadeiro ou Falso (Parte 2)

Indica se as seguintes afirmacións son verdadeiras ou falsas:

• 3. A celulosa contén enlaces β-glicosídicos entre as súas unidades de glicosa. Verdadeira
• 4. Os peroxisomas son orgánulos rodeados de membrana que conteñen encimas oxidativos. Verdadeira
• 10. Nas mitocondrias e nos cloroplastos sintetízase ATP. Verdadeira
• 17. Os fosfolípidos son un dos compoñentes da membrana plasmática. Verdadeira
• 18. As mitocondrias posúen ADN e ribosomas propios. Verdadeira
• 1. A RuBisCO é a ribulosa-1,5-bisfosfato carboxilase. Falsa (Nota: A afirmación é correcta, pero o enunciado orixinal marcaba 'Falsa'. Mantense a resposta orixinal para non alterar o contido.)
• 2. As células vexetais carecen de mitocondrias e no seu lugar posúen plastos. Falsa
• 5. A glicólise ocorre no retículo endoplasmático liso. Falsa
• 6. Na fase luminosa da fotosíntese prodúcese un gradiente electroquímico de protóns. Verdadeira
• 16. O glicóxeno é un lípido de reserva. Falsa
• 17. As reaccións anabólicas son reaccións de síntese. Verdadeira
• 3. A glicosa é un azucre redutor. Verdadeiro
• 4. Na fotosíntese consómese H₂O e prodúcese CO₂. Falso
• 9. A membrana mitocondrial é permeable ao Acetil-CoA. Falso
• 12. A gliconeoxénese é a síntese de glicóxeno a partir da glicosa. Falso (Nota: A gliconeoxénese é a síntese de glicosa a partir de precursores non glicídicos.)
• 15. Tanto nas mitocondrias como nos peroxisomas teñen lugar procesos de oxidación. Verdadeiro
• 20. O Acetil-CoA proporciona os átomos de carbono necesarios para a síntese de ácidos graxos. Verdadeiro
• 6. RuBisCO é a abreviatura dun pigmento fotosintético. Falsa (Nota: RuBisCO é un encima, non un pigmento.)
• 1. Os organismos anaerobios viven en ambientes sen osíxeno. Verdadeira
• 6. A celulosa e a quitina son polisacáridos estruturais. Verdadeira
• 9. Nos procesos anabólicos consúmese ATP. Verdadeira

A Glicólise: Proceso e Destino dos Produtos

Localización, Molécula de Partida e Produtos

A glicólise ten lugar no citosol da célula eucariota. A molécula de partida é a glicosa (ou glicosa-6-fosfato) e fórmanse moléculas de ácido pirúvico (piruvato), ATP, NADH+H⁺ e auga. O ATP serve como fonte de enerxía.

Destino en Condicións Aeróbicas e Anaeróbicas

• En ambientes aeróbicos (presenza de O₂): O NADH+H⁺ pasa á cadea de transporte electrónico, rexenerando o coencima NAD⁺ que é utilizado de novo na glicólise. O ácido pirúvico atravesa a membrana das mitocondrias, transfórmase en Acetil-CoA e entra na ruta metabólica do ciclo de Krebs.
• En ambiente anaeróbico (ausencia de O₂): O NADH+H⁺ actúa como doador de electróns para reducir o piruvato a outra molécula (por exemplo: ácido láctico ou etanol) nun proceso de fermentación.

Pigmentos Fotosintéticos e Fase Luminosa

Localización e Función dos Pigmentos Fotosintéticos

Os pigmentos fotosintéticos atópanse nas membranas tilacoidais, formando parte dos fotosistemas (complexo antena, centros de reacción fotoquímico). A súa función é captar a enerxía da luz.

Produtos da Fase Luminosa e Uso no Ciclo de Calvin

Obtéñense O₂, NADPH e ATP. No ciclo de Calvin utilízanse o ATP e o NADPH. O ATP como fonte de enerxía e o NADPH como poder redutor, ambos os dous na fixación e redución do CO₂.

Relación de Termos Biolóxicos (Parte 2)

Termos Clave:

Actina, síntese, fuso, nucleoide, mitótico, miosina, gliconeoxénese, microtúbulos, lisosomas, bacterias, dixestión, ADN, celular, glicosa, contracción muscular.

Definicións e Relacións:

• A actina e a miosina son as proteínas responsables da contracción muscular.
• Nas bacterias chámase nucleoide á rexión onde se atopa o ADN.
• Os lisosomas son os responsables da dixestión celular.
• A gliconeoxénese é a síntese de glicosa a partir de compostos orgánicos.
• O fuso mitótico está formado por microtúbulos.

Termos Clave (Parte 3):

Anticorpos, glicoproteínas, inmunoglobulinas, ATP, nucleósido trifosfato.

Definicións e Relacións (Parte 3):

• Os anticorpos son un tipo de glicoproteínas chamadas inmunoglobulinas.
• O ATP é un nucleósido trifosfato.