As Areas Litolóxicas e o Modelado do Relevo en Galicia e España

Práctico Tema 1: As Áreas Litolóxicas e o Relevo

Área Calcárea

Na era secundaria prodúcese a erosión e a sedimentación, e nos deportes mariños aparecen os rebordes do zócolo e fosas mariñas. Na era terciaria prodúcese a oroxénese alpina, na que están as cordilleiras intermedias (Sistema Ibérico, zona occidental da Cordilleira Cantábrica e Montes Vascos) e as fosas mariñas (Sistema Ibérico e Pirineos). Na era cuaternaria prodúcense fenómenos de erosión, sedimentación, glaciarismo e terrazas fluviais. No modelado hai:

• Lapias, canóns cársticos ou lennar: sucos ou cavidades separadas por tabiques máis ou menos agudos. Fórmanse polas augas de escorrentía sobre as vertentes (lapias de vertente) ou sobre as superficies chairas con fisuras (lapias de mesa).
• Gargantas ou foces: vales estreitos e profundos enmarcados por vertentes abruptas.
• Poljés: depresións alongadas de fondo horizontal por vertentes abruptas.
• Dolinas ou torcas: grandes cavidades formadas onde a auga se estanca.
• Covas: fórmanse ao infiltrarse a auga e circular subterráneo polas fisuras do terreo calcáreo, escavando galerías.
• Simas: aberturas estreitas que comunican a superficie coas galerías subterráneas.

Área Silícea

Emerxe na era precámbica e no Paleozoico (Macizo Galaico, Macizo Catalano-Balear, Macizo Bético-Rifeño). Na era secundaria prodúcense fenómenos de erosión e sedimentación. Na era terciaria prodúcese a oroxénese alpina, que forma os Macizos Antigos (Galaico-leonés, Sistema Central, Montes de Toledo, Serra Morena e zona occidental da Cordilleira Cantábrica). Na era cuaternaria (1,7 millóns na actualidade) prodúcese a erosión, a sedimentación, o glaciarismo e as terrazas fluviais. No modelado hai zonas de alta montaña (a auga fíltrase polas fracturas e ao xelarse rómpese, formando cristas agudas) e zonas menos elevadas (dependendo da disposición das fracturas pode haber diaclases paralelas á superficie (escamación), diaclases perpendiculares, bolas amoreadas —rochas cabaleiras que están en equilibrio unhas sobre outras— e unha forma característicos coma o caos granítico).

Área Arxilosa

Emerxe na era terciaria e cuaternaria. No modelado hai vales abertos (pola erosión, sobre todo, fluvial) e cárcavas e badlands (resultado da alternancia de períodos secos e calurosos con outros de chuvias curtas e torrenciais en zonas sen protección vexetal, que dá lugar a sucos estreitos e profundos separados por arestas que crean unha topografía abrupta similar a unha montaña en miniatura).