Alternancia vocalica de verbos irregulares
VERBOS REGULARES
La raíz:parte mas invariable dl vb. Vogal tematica indica a cual das 3 cnxugaciones pertence. A parte variable:modo-tempo, numero-persoa son as desinencias verbailes.
INDICATIVO
Presente
Presente habitual: todos os venres vai a misa.presente atemporal: as bolboretas son lepidópteros.presente histórico:no ano 1994 nacen PacoeAndrea.presente por futuro:mañana vou a Coruxo.presente de mandato:agora vas ao teu cuerto e fas as chuletas.
Pretérito ou perfecto
Expresan acion anterioro: fomos aos Ancares. Acción anterior del fututo: o que entrege primeiro o exame aprobou(valemaica)
Copretérito ou pretérito imperfecto
Simultaneidade da acción cun momnto do pasado: antes os traxes levaban botones mais grandes. Acción habitual en el pasado: o ano pasado iamos a esa cafetería. Copretérito por futuro pretérito: se tivese mais cartos, viaxaba ao pico do mundo. Copretérito de cortesía:para crear un maior distanciamento,presente: boas noites,que quería?
Antepreterito ou pretérito pluscuanmperfecto
Acion anterior ao pasado: cando chegamos a estación xa saira o tren. Utilizase como forma de cortesía: quixera eses zapatos amárelos que teñen no escapate.tamen pode ter valor desiderativo: quen me dera en loibera.
Futuro
A proxeccion da película terá lugar no salón de actos. Futuro de incerteza ou de probabilidade:haberá uns minutos da miña casa á libraría que dis ti. Futuro de obrigacion: mañá virás comigo, non matarás, non copiarás nos exames de galego.
Pospretérito ou condicional
E o futuro do pasado: sabíamos que gañarías. Probabilidade:indica certeza ou inexactitude: non sei se lle chegaria a carta. Cortesía: poderiasme dicir a hora, por favor?
SUBXUNTIVO
Presente
Que eu saiba, cando chege a casa.
Copretérito ou pretérito imperfecto
Nunca lle pedin que me axudase, agrdar que chegase o tren.
Futuro
Frases feitas e refrans: cando falares de alguen, mira de quen e a quen;sexa como for.
IMPERATIVO
Empregase para dar una orde: come, cala, pasade. So ten formas prpias de 2ºpersona de singular e plurarl. Para indicar mandato en el resto de personas se usa el presente de subjuntivo.