O Absolutismo e a Constitución de 1812: Unha análise

O absolutismo e a Constitución de 1812

A comezos do século XIX, España viviu un gran conflito político entre dous modelos de organización do Estado: o absolutismo e o liberalismo, representado na Constitución de 1812.

Diferenzas e semellanzas ideolóxicas

Mentres que o absolutismo defendía a soberanía real (o rei tiña o poder supremo en total), o liberalismo defendía a soberanía nacional e a limitación do poder do rei.

Aínda que ambos os modelos presentan ideas antagónicas, tamén comparten algunhas semellanzas:

• En ambos, o rei é a figura central do Estado, aínda que con diferente grao de poder.
• O catolicismo era a relixión única do Estado.
• Ambos buscaban organizar o Estado e manter a orde social.

As diferenzas máis relevantes son:

• Soberanía: No absolutismo reside no rei; na Constitución de 1812, na nación.
• Poderes: O absolutismo concentra os tres poderes (lexislativo, executivo e xudicial) no rei, mentres que a Constitución de 1812 defende a separación de poderes.
• Dereitos: O absolutismo non recoñecía os dereitos individuais, mentres que a Constitución de 1812 recoñecía a igualdade ante a lei e a liberdade de prensa.
• Modelo de monarquía: O absolutismo defendía unha monarquía absoluta, fronte á monarquía constitucional da Constitución de 1812.

O goberno de Xosé I e as Cortes de Cádiz

A comezos do século XIX, viviuse en España unha gran crise da monarquía como consecuencia da invasión de Napoleón na Península Ibérica e da Guerra da Independencia. Tralas abdicacións de Baiona, Xosé I, irmán de Napoleón, converteuse en rei de España. Á vez, as elites dirixentes atenderon a idea de convocar unhas Cortes Xerais para propoñer as reformas necesarias, reuníndose en Cádiz en 1810.

Puntos de encontro e diverxencias

Ambos os gobernos xurdiron no contexto da Guerra da Independencia (1808-1814) e compartían o desexo de modernizar España, acabar con elementos do Antigo Réxime, limitar os privilexios da nobreza e do clero, e recoñecer o catolicismo como relixión do Estado.

Con todo, presentan diferenzas fundamentais:

• Marco legal: Xosé I utilizou o Estatuto de Baiona (carta outorgada), mentres que as Cortes de Cádiz utilizaron a Constitución de 1812.
• Soberanía: No goberno de Xosé I residía no rei; nas Cortes de Cádiz, na nación.
• Obxectivos: As Cortes de Cádiz tiñan como obxectivo acabar co Antigo Réxime e o absolutismo, mentres que Xosé I defendía unha monarquía limitada sen chegar a eliminar o Antigo Réxime.