Revolución Industrial e Movementos Sociais: Do Ludismo ao Marxismo

Revolución Industrial e Cambio Social

O proceso de revolución industrial e a implantación do liberalismo político e económico transformaron as relacións sociais en Europa e, progresivamente, no resto do mundo industrializado. Coa desaparición da desigualdade xurídica, establecéronse diferenzas sociais baseadas no ámbito económico. A sociedade, antes dividida en burguesía, clase media e proletariado, reconfigurouse: a posición social pasou a depender da posesión dos medios de produción ou da venda da forza de traballo.

Burguesía e Proletariado

A burguesía emerxeu como a nova clase privilexiada, controlando a produción. O proletariado industrial, composto por antigos artesáns e campesiños emigrados ás cidades, converteuse no grupo social desfavorecido. As condicións de traballo eran precarias: salarios de subsistencia, ausencia de remuneración por enfermidade ou días festivos, e explotación de mulleres e nenos.

Conflito de Clases e Ludismo

Xurdiu un novo tipo de conflito social: o conflito de clases, centrado na loita pola redución das desigualdades. As primeiras protestas dirixíronse contra as máquinas, consideradas responsables do paro e a baixada dos salarios. O ludismo, liderado por figuras como Ned Ludd, promoveu a destrución de máquinas como forma de presión.

Novas Ideoloxías: Socialismo e Anarquismo

A miseria dos obreiros deu orixe a novas ideoloxías políticas: o socialismo e o anarquismo. Ambas denunciaban os abusos do capitalismo e aspiraban a unha sociedade máis xusta.

Socialismo Utópico e Marxismo

O socialismo utópico propuxo modelos sociais baseados na propiedade colectiva e a igualdade de dereitos. Karl Marx e Friedrich Engels, co Manifesto do Partido Comunista, formularon o marxismo, baseado na loita de clases, a crítica do capitalismo e a proposta dunha sociedade comunista.

Marxismo: Eixes Principais

• Loita de clases: antagonismo entre opresores e oprimidos.
• Crítica do capitalismo: denuncia da propiedade privada e a explotación.
• Sociedade comunista: superación do capitalismo mediante a toma do poder polo proletariado.

Anarquismo

O anarquismo, con figuras como Pierre Joseph Proudhon, criticou a propiedade privada e o Estado, defendendo a libre asociación e a acción directa. A diferenza do marxismo, non presentaba unha doutrina homoxénea.

Movemento Obreiro e Sindicalismo

A partir de 1820, os traballadores organizáronse para defender os seus dereitos. Xurdiron as primeiras folgas e, coa derrogación das leis antiasociativas, o sindicalismo contemporáneo. En Gran Bretaña, o cartismo reclamou o sufraxio universal masculino e outras reformas políticas.

Primeira Internacional

A conciencia de clase levou á creación da Asociación Internacional de Traballadores (Primeira Internacional), dirixida por Marx. Aínda que se lograron acordos para impulsar as mobilizacións obreiras, as discrepancias entre marxistas e anarquistas, como o enfrontamento entre Marx e Bakunin, provocaron a súa ruptura.