Reformas de Filipe V: Centralización e Unificación en España

O Perigo dunha Hexemonía Austríaca e a Paz de Utrecht

O perigo dunha hexemonía de Austria, se Carlos cinguía ademais a Coroa española, era tan temido como a unión entre Francia e España. A paz asinouse nos Tratados de Utrecht (1713) e de Rastadt (1714), cos que se mantiña o equilibrio europeo. Estableceuse o seguinte:

• Filipe V foi recoñecido como rei de España con expresa renuncia aos dereitos á Coroa de Francia.
• Gran Bretaña obtiña Xibraltar e Menorca, ademais dun navío de permiso para comerciar coa América hispánica e o asento de negros.
• Carlos de Habsburgo, emperador de Austria, quedaba cos Países Baixos españois, Nápoles, Milán e Sardeña.
• Holanda obtivo varias prazas para a súa defensa e seguridade na fronteira cos Países Baixos españois.
• O duque de Savoia recibía Sicilia e o título de rei de Piemonte e Sicilia.
• Portugal obtiña a colonia de Sacramento (no actual Uruguai).
• O duque de Prusia recibía o Alto Gueldres e o título de rei.

A pesar dos tratados, a guerra continuou. En España, as tropas de Filipe V conquistaron Barcelona o 11 de setembro de 1714 e Mallorca e Eivisa en 1715, concluíndo así o conflito.

Reforma da Monarquía e Centralismo Político con Filipe V

Filipe V introduciu numerosas reformas políticas que buscaban un maior grao de centralización do poder político e a unificación lexislativa e institucional.

• O Auto Acordado: Filipe V promulgou o Auto Acordado, un decreto coñecido como a Lei Sálica, que reservaba o trono aos herdeiros varóns, desprazando as mulleres.
• A reorganización administrativa: tratou de incrementar o poder real con medidas como:
  • Reduciu o número de Consellos.
  • Potenciou as Secretarías de Despacho (antecedente dos Ministerios) que se encargaban dos diversos asuntos: Estado, Xustiza, Facenda… Favoreceu a potenciación do Secretario do Estado.
  • Incrementou o número e poder dos capitáns xenerais como únicos representantes territoriais do poder real, eliminando os vicerreis (excepto o de Navarra).
  • Creou os intendentes encargados, nas provincias, do mantemento dos exércitos e do fomento económico do seu territorio.
  • Iniciou a transformación dos antigos reinos de orixe medieval en novas provincias e capitanías.
  • Diminuíu o papel das Cortes, que só se reuniron para xurar os herdeiros á Coroa.

Reformas en América

En América mantivéronse os vicerreinados de Nova España e Perú e creouse o vicerreinado de Nova Granada. A Casa de Contratación foi trasladada de Sevilla a Cádiz. O sistema de frotas e galeóns dos Habsburgo foi substituído polo sistema de navíos soltos ou navíos de rexistro. Creáronse compañías comerciais privilexiadas autorizadas a comerciar nunha determinada zona: a Real Compañía Guipuscoana para comerciar con Caracas; ou a Real Compañía de Galicia para comerciar coa provincia de Campeche no Iucatán.