Reformas Borbónicas e Política Exterior de Filipe V

A abolición dos privilexios forais dos reinos da Coroa de Aragón

Considerados rebeldes, os reinos da Coroa de Aragón perderon a súa autonomía política e institucional. Filipe V, apoiado na forza militar, aboliu os privilexios de Aragón e Valencia, Mallorca e Cataluña, impoñendo as leis de Castela. Así mesmo, as súas institucións políticas particulares foron suprimidas e substituídas por unhas novas. Os seus reinos foron transformados —mediante os Decretos de Nova Planta— en provincias gobernadas en nome do rei por un capitán xeneral. As aduanas interiores foron suprimidas e os seus tribunais xudiciais foron modificados mediante a creación de Audiencias en Zaragoza, Valencia, Mallorca e Barcelona, a imitación das de Castela. Ademais, o castelán substituíu o catalán como lingua na Administración. Navarra e as provincias vascas mantiveron os seus privilexios forais e os seus réximes especiais (provincias exentas); moitas terras e homes seguiron baixo a autoridade e a xurisdición de señores particulares, e a complexidade e irracionalidade administrativa seguiu sendo moi forte. Todas estas medidas uniformizadoras permiten falar da existencia dun centralismo borbónico.

Do revisionismo de Utrecht aos Pactos de Familia

O revisionismo de Utrecht

Filipe V non recoñeceu nin a renuncia a ocupar o trono de Francia nin a perda dos territorios italianos. A segunda esposa do rei, Sabela de Farnesio, tratou de manter os seus dereitos dinásticos sobre o ducado de Parma e de instalar os seus fillos, os infantes Carlos e Filipe, como duques ou reis en territorios italianos. Os gobernos de Filipe V intentaron recuperar os territorios de Italia pola forza das armas, pero non o conseguiron. Lograron que o infante Carlos fose aceptado como herdeiro dos ducados de Parma, Placencia e Toscana, ducados que foron ocupados en 1732 por tropas españolas.

Os Pactos de Familia

A partir de 1732, a política exterior buscou a alianza con Francia para contrarrestar a Austria e as ameazas inglesas. Os Borbóns de ambos os reinos asinaron tratados de alianza:

• O primeiro Pacto de Familia asinouse en 1734 con motivo da Guerra de Sucesión de Polonia. Permitiu ás tropas españolas conquistar Nápoles e Sicilia, territorios cedidos ao infante Carlos, quen foi recoñecido como rei polas potencias europeas a cambio de deixar os ducados de Parma, Placencia e Toscana aos Habsburgo.
• O segundo Pacto de Familia asinouse en 1743 con motivo da Guerra de Sucesión de Austria. Nesta guerra, España conseguiu que o infante Filipe fose recoñecido como duque de Parma, Placencia e Guastalla. Filipe V morreu en 1746 sen conseguir modificar os tratados de Utrecht e Rastadt, pero colocou os fillos do seu segundo matrimonio como príncipes italianos independentes.