A prosa galega (1936–1976): narrativa e ensaio da posguerra

A prosa entre 1936 e 1976

A Guerra Civil supuxo un freo a calquera tipo de actividade cultural e literaria escrita en galego; ademais, moitos autores novos tardarían en volver a publicar. Uns anos antes do comezo da década de 1950 comezan a xurdir proxectos de editoriais como Benito Soto en Pontevedra, Xistral en Monforte e Galaxia. O chamado grupo Galaxia continuou a universalización da cultura galega iniciada polo Grupo Nós e promoveu publicacións como Grial e a Revista de Economía de Galicia.

Narrativa da posguerra

Na narrativa da posguerra continúa a liña iniciada polo Grupo Nós, incluíndose obras que seguen temas desenvolvidos polos membros da Xeración Nós, como Ramón Otero Pedrayo. Intégrase nesta corrente a primeira novela publicada en galego despois da Guerra Civil, A xente da Barreira, de Carballo Calero.

A narrativa realista de tipo popular ten como principal representante a Ánxel Fole, con obras como Á lus do candil e Terra brava, e tamén a figura de Eliseo Alonso. Noutra vertente do realismo, o chamado realismo social, que denuncia a situación de Galicia na época, destacan Blanco Amor, coa súa obra A esmorga, e Neira Vilas, considerado o iniciador deste camiño con Memorias dun neno labrego.

Na narrativa fantástica, a escrita céntrase nun mundo mítico e interporal; nesta corrente sobresae Álvaro Cunqueiro, que tamén cultivou outros xéneros e mesturou o real e o fantástico. Nas súas obras aparecen o humor e a ironía, a evocación de lugares e tempos pasados e a influencia da tradición oral. Na narrativa longa destacan títulos como Merlín e familia e As crónicas do sochantre, e tamén deixou unha importante produción de narrativa breve.

Ensaio e normalización

No ensaio da posguerra un dos obxectivos de Galaxia, desde a súa fundación, foi o cultivo de xéneros pouco desenvolvidos na historia da literatura galega. Esta foi unha das razóns polas que os persoeiros que puxeron en marcha a editorial se dedicaron ao ensaio cun interese normalizador, para consolidar a lingua galega en usos escritos que o Grupo Nós comezara a desenvolver.

Destacan no eido do ensaio autores como:

• Ramón Piñeiro
• Fernández de la Vega
• Rof Carballo
• García Sabell