Usos do pronome se, te/che e conxuncións, con dativo de interese e solidariedade
Resumo
O documento repasa varios usos gramaticais do galego: os valores do pronome se (reflexo, recíproco, voz media, pronominal, pasiva reflexa e impersoal), a distinción entre te e che, as preposicións e locucións preposicionais, os tipos de conxuncións e os relativos. Remata explicando o dativo de solidariedade e o dativo de interese, con exemplos.
Puntos clave
- O pronome se pode ser reflexo, recíproco, de voz media, pronominal, de pasiva reflexa ou de construción impersoal.
- Usa-se te ou che segundo o pronome átono de terceira persoa que o precede: si usas o/a, debes usar te; si usas lle, debes usar che.
- As conxuncións clasifícanse en copulativas, disxuntivas, distributivas, adversativas, concesivas, condicionais, consecutivas, finais, locativas, temporais, modais, comparativas e completivas.
- Os relativos galegos son que, quen, cal, canto e cuxo.
- No dativo de solidariedade, o receptor non participa nos feitos relatados e, se se elimina, a frase segue tendo sentido.
- No dativo de interese, a persoa introducida non participa nos feitos pero ten interese neles ou nas súas consecuencias.
USO DE SE
-Reflexiva: María lavouse -Recíproca: Juan e Pedro abrazáronse
-Voz Media: A porta pechouse despacio
-Verbos Pronominais: O rapaz abandonouse moito
-Pasiva Reflexa: Alúganse baixos comerciais -Activa Impersoal
USO DE TE e CHE
Pasar A oración a 3ª persoa:
-Si Usas O/A debes Usar TE-Si Usas LLE Debes usar CHE
Preposición: A, agás, ata, bardante(excepto), cas, con, contra, de , deica, dende ,desde, durante , en ,entre, excepto,fóra, malia, mediante, para, Perante, por, quitando, sacando, salvo, segundo, sen ,senón,sobre, Tras
Locucións Preposicionais: á carón De, a carón de, a diferenza de , a par de , a pesar de, a prol de, a Rente de, a respecto de, acerca de , alén de( o outro lado de), Antes de , ao redor de , cabo de , cima de, co gallo de, con respecto A, debaixo de, dentro de, despois de, diante de, en fronte de, en Lugar de , por culpa de, respecto a, sobre de, a tras de , xunto a.
A CONXUNCIÓN
Copulativas: e,nin,e Mais, non só...Senón tamén
Disxuntivas: Ou, ou...Ou (ben)
Distributivas: Ou, ou...Ou, ben...Ben, volta...Volta
Adversativas: mais,pero,senón, Aínda que, con todo, porén, só que
Concesivas: Ainda que,ben que, a pesar de que, por mais que
Condicionais: Sempre que, cando, a non ser que, con que, con tal de que,
Consecutivas: tanto...Que , asi que, conque, de aí que, de xeito que
Finais: A fin de que, porque, en favor de que
Locativas: Onde, onde queira que
Temporais: Cando, así que, mentres
Modais: Como, de maneira que, segundo
Comparativas: Cal,como,conforme, ben como, asi como,como queira que
Completivas: Que, se
RELATIVOS: Os relativos galegos son QUE,QUEN,CAL,CANTO e CUXOS
Dativo De solidariedade: O receptor non participa nos feitos relatados. Si lle quitas o Dativo, a frase ten sentido. Ex: Contóuchelle unha mentira á nai.
Dativo De interese: introduce Na mensaxe unha persoa, que sen ser participar nos feitos, ten Interese nela ou nas suas consecuencias. Ex: O fillo aproboume todo En xuño
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Que é o dativo de solidariedade?
É un dativo no que o receptor non participa nos feitos relatados. Se se elimina, a frase conserva o seu sentido. Por exemplo: «Contóuchelle unha mentira á nai».
Cando se usa te e cando che?
Usa-se te cando o pronome de terceira persoa que o precede é o/a, e che cando é lle. O texto indica que si usas o/a debes usar te, e si usas lle debes usar che.
Ponte á proba
Tarxetas de repaso
Preme nunha tarxeta para ver a resposta.
Test
Preguntas xeradas con IA a partir do documento: comproba as respostas co texto.