O movemento obreiro na Restauración: anarquismo e socialismo

A Restauración: anarquistas e socialistas

Durante a Restauración, o anarquismo foi a ideoloxía dominante, sendo España o país do mundo con maior implantación anarquista. Os socialistas adheríronse á II Internacional, da que só formaron parte as asociacións marxistas.

• A legalidade plena das asociacións obreiras conséguese coa Lei de Asociacións de 1887, pero sempre sometidos á represión cando as actividades reivindicativas dos obreiros atenten contra a «orde pública».
• O grupo socialista aproveitou a legalidade para fundar en 1886 o semanario El Socialista e o sindicato afín, a UGT (Unión General de Trabajadores) con implantación en Madrid, País Vasco e Asturias.
• O anarquismo aproveitou tamén a apertura que supuña o Goberno Sagasta en 1881 para fundar a Federación de Trabajadores de la Región Española (FTRE), con implantación en Cataluña e Andalucía.
• No século XX consolidáronse estas dúas tendencias maioritarias. En 1921, dunha escisión minoritaria do PSOE naceu o Partido Comunista de España, formado polos seguidores das teses bolxeviques e da III Internacional.
• O primeiro sindicato anarquista foi Solidariedade Obreira (1907); a CNT fundouse en 1910. Consideraron inevitable a acción revolucionaria como expresión da loita de clases.

O sindicalismo católico

A súa posición ante a miseria das clases populares dirixíase cara á caridade, rexeitando radicalmente a marxistas e socialistas. No sector agrario foi onde o sindicalismo católico logrou maior influencia, especialmente nas provincias do norte de Castela.

Conflitividade obreira: A Folga Xeral de 1917

A unidade de acción de UGT e CNT permitiu a convocatoria da primeira folga xeral para 1916, a Folga Xeral Indefinida que se fixo en 1917. As reivindicacións da folga centráronse máis nos aspectos políticos que económicos, e tiña un carácter moderado nos seus fins: a convocatoria de Cortes Constituíntes.

A subida de Maura ao poder coincidiu cun novo aumento da conflitividade que dexenerou nun pistolerismo —terrorismo— tanto por parte dos empresarios como dos propios sindicatos.