Movemento Obreiro en España: Da Restauración ás Folgas Xerais

O Movemento Obreiro en España

Da Restauración ás Folgas Xerais

A seguinte composición de textos históricos alude ao movemento obreiro en España, iniciado na Restauración e incluíndo as cuestións do ludismo, das peticións de asociación, da defensa dos traballadores por parte da AIT e, por último, da formación das folgas xerais convocadas pola UXT e CNT conxuntamente.

A Nova Sociedade de Clases

Desde o comezo do século XIX, producíronse importantes cambios na organización da sociedade española. Entre eles destacan a liquidación da sociedade estamental, o crecemento da burguesía, a formación do proletariado obreiro e a organización da sociedade de clases. Así mesmo, a sociedade fíxose máis fluída e de maior mobilidade con respecto ao Antigo Réxime. A burguesía foi a clase social máis favorecida, pois logrou a eliminación dos obstáculos que se opoñían ao seu enriquecemento e ao acceso ao poder político.

Burguesía e proletariado industrial foron os novos grupos antagónicos da nova sociedade de clases da España liberal:

• Burguesía: Constituíu o grupo ascendente da sociedade, exercendo o poder político e económico.
• Proletariado: Desenvolveuse paralelo á industrialización, de modo que este grupo non alcanzou importancia numérica significativa ata o século XX. O grupo estaba formado por traballadores procedentes do campo e dos talleres artesáns arruinados pola competencia das máquinas. Os obreiros industriais tiveron que soportar duras condicións de vida.

Os principios liberais de liberdade de contratación e salarios e os intereses da burguesía de obter o maior beneficio, fixeron que os traballadores estivesen sometidos a duras condicións de traballo. Ademais, na agricultura, fábricas e minas, o emprego de man de obra feminina e infantil foi moi abundante, pois o menor salario que recibían aumentaba os seus beneficios.

O Nacemento do Movemento Obreiro

Na nova sociedade de clases que se configurou paralelamente á industrialización, existiu unha importante conflitividade social que orixinou o nacemento de organizacións que loitaron por melloras salariais e laborais para os traballadores. O conxunto destas actividades é o movemento obreiro. Segundo as épocas e a problemática concreta de cada colectivo ou da poboación laboral en xeral, presentou formas distintas de actuación seguindo os modelos defendidos polas ideoloxías inspiradoras das organizacións obreiras: o anarquismo e o socialismo marxista.

As Primeiras Protestas Obreiras: O Ludismo

As primeiras protestas obreiras en España aconteceron nas décadas de 1820 e 1830, en paralelo cos inicios da industrialización e a introdución de máquinas. Os obreiros reaccionaron, ante a perda dos seus traballos ou o empeoramento das condicións laborais, coa destrución das fábricas e máquinas, ás que consideraron causantes da súa desgraza. Estas accións, denominadas ludistas (en lembranza de Ned Ludd, un obreiro que a tradición considera como primeiro destrutor de máquinas), iniciáronse en Levante (Alcoi, 1821) e Cataluña (incendio da fábrica "El Vapor") e continuaron durante décadas como actos puntuais, xa que era un movemento esporádico, de escasa planificación e materializado en actos violentos e destrutivos, duramente reprimidos e castigados polas autoridades.