Historia do Século XX: Revolución Rusa e Crise de 1929

Rusia: Do Imperio á URSS

Causas da Revolución: Factores Profundos

Rusia estaba gobernada por tsares da dinastía Romanov mediante un sistema autocrático. Existía un descontento político, social e económico xeneralizado na burguesía e na clase obreira.

• Descontento político: pola forma de goberno dos tsares e a oposición política dos partidos liberais burgueses e marxistas revolucionarios.
• Descontento económico e social: contraste entre a minoría propietaria da terra e das fábricas e a miseria campesiña e proletaria.

O resultado foi a Revolución de 1905, que levou á creación dun parlamento e ao inicio de reformas.

A Revolución de 1917: A Chispa

En 1917, as derrotas do exército ruso na Primeira Guerra Mundial e o sufrimento popular actuaron como detonante. Houbo dúas revolucións:

• A Revolución Burguesa (febreiro de 1917): depuxo o tsar Nicolao II e implantou a república. O Goberno Provisional, liberal e burgués, prometeu reformas, pero a súa lentitude provocou a súa caída.
• A Revolución Bolxevique (outubro de 1917): marxistas radicais. Derrocou o Goberno Provisional e levou ao poder ao seu dirixente Lenin. Retirou a Rusia da guerra e iniciou reformas. Adoptaron o nome de Partido Comunista.

Consecuencia: creación da Terceira Internacional. Entre 1918 e 1921, Lenin desencadeou unha guerra civil (roxos contra brancos), da que saíron vitoriosos os Roxos.

O Goberno de Lenin (1917-1924)

• Nova organización política en 1922: a URSS (Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas). Integrada por Rusia e outras repúblicas asiáticas organizadas como un estado federal.
• Nova Política Económica (NEP) en 1921: combinou elementos comunistas e capitalistas, o que permitiu a recuperación da economía.

O Goberno de Stalin (1927-1953)

Stalin iniciou na URSS o estalinismo.

• Estableceu un sistema político totalitario (represión da oposición e purgas).
• Economía planificada e nacionalizada.
• Nacionalización:
  • A terra colectivizouse mediante cooperativas campesiñas e granxas estatais.
  • Na industria, creáronse complexos estatais químicos, metalúrxicos e de armamento.
  • A banca e demais sectores quedaron en mans do Estado.

Resultado: a URSS converteuse nunha gran potencia mundial económica e militar.

A Crise de 1929: O Crac da Bolsa de Nova York

Causas do Crac

A crise iniciouse nos EUA debido a un exceso de produción.

• Durante a Primeira Guerra Mundial, os EUA aumentaron a produción para abastecer os países en conflito.
• Ao finalizar a guerra, reduciuse a demanda, o que levou á acumulación de produtos.
• O valor das empresas non correspondía co alto valor das accións, o que provocou a venda masiva destas o 24 de outubro de 1929. Esta xornada bolsista é coñecida como Xoves Negro.

A Gran Depresión: Contaxio e Consecuencias

O Contaxio á Economía dos EUA

A quebra da bolsa provocou unha crise xeral na economía estadounidense:

• Bancos arruinados.
• Pecharon industrias ante o descenso das vendas.
• Os agricultores non puideron pagar as débedas.
• O comercio exterior paralizouse.

Difusión da Crise: A Gran Depresión

A crise difundiuse dos EUA a Europa, Latinoamérica e parte de Asia. O inicio da depresión global foi entre 1930 e 1931.

Consecuencias da Crise

• Economía: descenso da produción agraria e industrial ao decrecer a demanda; redución do comercio exterior.
• Poboación: detívose o crecemento e diminuíu a migración; establecéronse límites de entrada para reducir o paro.
• Sociedade: creceu o paro e as desigualdades, xerando pesimismo e falta de confianza.
• Política: as clases medias e traballadoras rexeitaron o capitalismo, o que favoreceu o auxe comunista entre os obreiros; a clase media virou cara ao autoritarismo.

Solucións á Crise

• Para solucionar a crise, aplicáronse as ideas de Keynes (intervención do Estado na economía).
• Nos EUA: o presidente Franklin D. Roosevelt puxo en marcha en 1933 o programa de recuperación económica: o New Deal.
• Medidas nos EUA:
  • Control dos bancos (créditos e menos xuros).
  • Subvencións á agricultura e industria.
  • Redución da produción e xornada laboral.
  • Salarios mínimos e medidas para paliar os efectos do paro (seguros de desemprego).
• Nos demais países: aplicáronse medidas similares.

Resultado: recuperación económica en América e Europa, aínda que non se eliminou o desemprego por completo.