Historia da Restauración: Cánovas, Afonso XII e Partidos

A Restauración Borbónica: O Sistema Canovista

Á fronte dos monárquicos situouse Cánovas, quen agrupou o Partido Alfonsino. En 1874, Martínez Campos realizou un pronunciamento en Sagunto, acelerando o retorno dos Borbóns. O 1 de decembro de 1874, Afonso XII fixo público o Manifesto de Sandhurst.

O novo réxime político foi deseñado polo conservador Cánovas, co obxectivo de superar os problemas da monarquía de Isabel II e proporcionar estabilidade política. Esta nova etapa debía fundamentarse nunha constitución moderada e na creación dun sistema bipartidista no que dous partidos, conservadores e liberais, alternarían o poder (a quenda dinástica). Empezaron gobernando os conservadores e, cando o goberno estaba desgastado, o rei disolvía as Cortes e pedíalle ao partido oposto que formase goberno.

Para controlar este sistema, aprobouse a Constitución de 1876, onde se establecía un sistema bicameral formado polo Congreso e o Senado. Os deputados eran elixidos por sufraxio e os senadores polo rei e por sufraxio censatario. Tamén se estableceu unha división de poderes, na que predominaba o poder executivo fronte ao lexislativo, e un amplo abano de poderes para o rei. Tamén se recoñeceu o catolicismo como relixión oficial.

Fin dos Conflitos e Estabilidade do Réxime

A estabilidade do réxime viuse favorecida pola fin das guerras carlistas e cubana. O fin da Guerra Carlista permitiu acabar coa insurrección cubana (a Guerra dos Dez Anos). En 1878 asinouse a Paz de Zanjón, na que se establecía a abolición da escravitude e reformas políticas e administrativas onde Cuba tería representantes nas Cortes españolas. Posteriormente, en 1879, tivo lugar a Guerra Chiquita.

Os Partidos da Oposición: Republicanismo

O republicanismo, que quedou danado despois da República, dividiuse en catro partidos:

• O Partido Republicano Posibilista, liderado por Emilio Castelar, renunciaba á maioría dos seus principios para poder participar na vida política e lograr algo.
• O Partido Republicano Progresista de Ruiz Zorrilla era moito máis radical e defendía a vía revolucionaria, incluso participando dela, pois contaba co apoio dalgúns militares.
• O Partido Republicano Federal, liderado por Pi y Margall, que era o que tiña o maior apoio republicano no país.
• O Partido Republicano Centralista, de Salmerón.

Outro problema que tiñan era que deixaran de ser o único movemento político que apoiaba á clase traballadora coa aparición do marxismo e o anarquismo, e partidos coma o PSOE, e polo tanto perderon parte da súa base electoral. Cómpre destacar que en 1908 apareceu en Barcelona o Partido Radical, unha escisión do republicanismo liderada por Alejandro Lerroux e que tivo moita importancia na época seguinte, na II República.

O Carlismo: Derrota e Renovación

No tocante ao carlismo, estes foron militarmente derrotados. O pretendente carlista foi expulsado de España e vellos líderes carlistas acabaron recoñecendo a Afonso XII como rei de España. A partir de aquí, o carlismo buscou renovarse e, con Cándido Nocedal e Vázquez de Mella, evolucionou ata posicións hiperconservadoras e ultracatólicas. Ademais, cando se acusou o pretendente carlista de antepoñer as cuestións dinásticas á relixión, o fillo de Nocedal (Ramón Nocedal) encabezou unha escisión carlista e creou o Partido Católico Nacional, que xa non era carlista.