Historia Medieval: Manso, Marca Hispánica e máis
O Manso na Idade Media
O manso foi o tipo de explotación agrícola máis estendido na Idade Media. Ten a súa orixe na vila romana e constituíuse en Francia nos séculos VII e VIII. O manso comprendía unha vivenda e un conxunto de terras arables. Tiña o dereito de usar os bosques, pastos e augas colindantes. Os posuidores dos mansos tiñan unha serie de obrigas con respecto ao señor feudal: pagábanlle parte do valor da súa colleita, prestábanlle servizos persoais e províanlle de obxectos e utensilios. O seu status social variaba entre campesiños libres e servos, pero podían posuír escravos. Os mansos eran vitalicios e, con frecuencia, hereditarios.
A Marca Hispánica
A Marca Hispánica era unha ampla zona xeográfica comprendida entre a fronteira do Imperio Carolinxio con Al-Andalus e os Pireneos, formada a finais do século VIII por Carlomagno ata a súa independencia en forma de condados como Pamplona, Aragón, Sobrarbe, Ribagorza, Barcelona... Prestou vasalaxe ao Imperio Carolinxio e formaba parte del pero, a diferenza das outras marcas do imperio, non tiña unha estrutura administrativa unificada propia.
A Carta de Poboamento
A Carta de Poboamento é, xunto coas cartas forais, unha das modalidades de repoboación que utilizaron os monarcas, entre os séculos X e XIII, para ocupar os territorios recentemente reconquistados aos musulmáns. Para atraer á poboación, estas cartas outorgaban terras, liberaban de taxas e obrigacións feudais, regulaban as actividades económicas e establecían os órganos de goberno local (concellos), etc. Esta modalidade permitiu a creación e crecemento de numerosas vilas e cidades situadas nos vales do Douro e do Ebro e nas zonas do sur peninsular.
A Mesta
Mesta é o nome que recibía cada unha das asociacións de gandeiros transhumantes (gandería ovina) que controlaban o comercio da la na Idade Media. As distintas mestas foron reunidas por Afonso X, en 1273, nunha única institución: "O Honrado Concello da Mesta", que alcanzou gran poder económico, social e político en Castela durante a Idade Media e Moderna ata que entrou en decadencia no século XVIII.
O Converso
Converso é o nome que recibía un xudeu convertido ao cristianismo. O crecente antisemitismo popular na Baixa Idade Media e as periódicas matanzas (pogroms) de xudeus fixo que moitos deles se convertesen ao cristianismo. Moitos conversos foron acusados de manter en segredo a súa fe (xudaizantes) e de enriquecerse a costa do resto da poboación polas súas actividades financeiras (préstamos con usura). Foron perseguidos polo tribunal da Inquisición.
O Mourisco
Mourisco é o nome que recibía un musulmán convertido ao cristianismo pola forza. Esta conversión produciuse en 1502 en Castela, en 1518 en Aragón e en 1526 en Valencia, pero seguiron mantendo a súa lingua, costumes e vestimenta. Os temores dos monarcas, que os consideraban espías dos turcos e bérberes, fixeron que fosen expulsados do reino de Granada despois da súa rebelión en 1570 e de Aragón e Valencia en 1609.
Os Terzos
Os Terzos eran unha unidade militar española formada por compañías de piqueiros, mosqueteiros e arcabuceiros. A súa eficacia baseábase no emprego conxunto destas armas. Eran tropas profesionais que constituíron durante os séculos XVI e XVII a elite da infantaría europea. Foron inmortalizados por Velázquez no seu cadro "A rendición de Breda".
A Gran Armada (Armada Invencible)
A Gran Armada, tamén coñecida como Armada Invencible, foi unha escuadra española enviada por Filipe II, en 1588, a Inglaterra para invadila. Estaba formada por máis de 130 navíos e uns 25.000 homes. O seu xefe supremo foi o duque de Medina Sidonia. Foi vencida nos combates coa frota inglesa, que tiña barcos máis modernos, veloces e con máis potencia artilleira. Despois da súa derrota, as tempestades acabaron de destrozar gran parte dela. Aos portos españois chegaron 66 buques con 10.000 homes.
A Presura ou Aprisio
A Presura, tamén coñecida como Aprisio, foi unha modalidade de repoboación nos inicios da reconquista (séculos VIII-X) cristiá dos territorios invadidos polos musulmáns. O monarca autorizaba a establecerse nun determinado territorio que pasaba a ser propiedade de quen o ocupase e cultivase.