A Gnoseoloxía de Platón: Graos de Coñecemento e o Mito da Cova
As Doutrinas Gnoseolóxicas de Platón
Platón proporciónanos tres doutrinas gnoseolóxicas fundamentais:
- A Teoría da Reminiscencia (Anamnesis)
- A Teoría do Amor (Eros)
- A Teoría dos Graos de Coñecemento (Dialéctica)
A Teoría da Reminiscencia (Anamnesis)
A alma é eterna e está suxeita a transmigracións. Antes de nacer xa viu todas as cousas, aínda que logo as esquece. Así pois, o saber consiste en lembrar, na reminiscencia.
A Teoría do Amor (Eros)
O amor (Eros) é un desexo que fai que o ser humano ansíe atopar o coñecemento.
A Teoría dos Graos de Coñecemento (Dialéctica)
A dialéctica baséase na Teoría das Ideas e é o proceso polo que se ascende gradualmente ao coñecemento da Idea.
O Símil da Liña e os Graos de Realidade
Establécese unha correspondencia entre os graos de realidade e os graos de coñecemento. A seguridade do saber depende da realidade do obxecto sobre o que versa: só do que é absolutamente real se pode ter un coñecemento absoluto.
No camiño desde a ignorancia ata o coñecemento, atrávesanse dous campos principais:
- Doxa (Opinión)
- Episteme (Ciencia ou Coñecemento Verdadeiro)
A diferenza fundamental reside nos obxectos dos que tratan: a Doxa versa sobre imaxes e obxectos sensibles, mentres que a Episteme versa sobre as Ideas.
A Doxa (Opinión): Eikasía e Pistis
Hai unha Idea de Home e hai homes particulares que son copias desa Idea. O home pintado por un artista é, entón, a copia dunha copia.
- Quen crea que o home pintado é un home real atópase en estado de Eikasía (imaxinación ou conxectura).
- O que pense que os homes particulares son os homes reais, está en estado de Pistis (crenza).
Quen coñece a Idea de Home posúe Noesis.
A Episteme (Ciencia): Dianoia e Noesis
A Dianoia significa tanto o proceso de razoamento que se emprega nas matemáticas como o estado de coñecemento que resulta del. Parte de hipóteses para chegar a conclusións que se derivan delas.
A Noesis é o razoamento puro. Emprega as hipóteses da sección da Dianoia como punto de partida e remóntase ata os primeiros principios (as Ideas).
O Mito da Cova de Platón
O Mito da Cova describe o proceso do coñecemento, explicando como se chega desde a Eikasía (o nivel máis baixo) ata a Noesis (o nivel máis alto).
Este progreso require esforzo e disciplina mental, de aí a insistencia de Platón na importancia da educación (paideia), especialmente para aqueles que chegarán a ser homes de Estado.