Glosario de Construción: Aparellos, Muros, Arcos e Bóvedas

Glosario de Construción

Aparello: forma de dispoñer os materiais empregados na construción dun muro.

Tipos de Aparellos

• Aparello de "sillería" ou isodomo: realizado con pedras ben labradas (sillares) normalmente de sección rectangular.
• Almofadado: aparello de sillería coas xuntas biseladas.
• Cachotería ("Mampostería"): muro feito con pedras sen traballar, dispostas de maneira irregular e unidas con lama ou argamasa (cal, area e auga).

Elementos do Muro

• Xamba: partes do muro que encadran lateralmente un van (porta ou ventá).
• Lintel: é un elemento horizontal de madeira, pedra ou doutro material que cobre a parte superior dun van.

Arcos

• Arco: é un elemento curvo que cobre a parte superior dun van. O arco componse de pezas chamadas doelas. Hai distintos tipos de arcos (medio punto, apuntado, de ferradura, lobulado).
• Doelas: pezas en forma de cuña que forman o arco.
• Clave: doela central do arco.
• Luz: anchura máxima do arco.
• Imposta: moldura saínte sobre a cal se apoia o arco.

Piares e Columnas

• Piar: elemento de soporte vertical de sección cadrada, circular ou poligonal.
• Pilastra: piar adosado a un muro con basa e capitel.
• Columna: soporte vertical de sección circular, componse fundamentalmente de tres partes: basa (pedestal), fuste (corpo da columna) e capitel (peza que remata o fuste e na que repousa o elemento sostido pola columna).

Outros Elementos Estruturais

• Contraforte: obra maciza, a xeito de pilastras, adosada ao muro dun edificio e que serve para reforzalo nos puntos nos que recibe os maiores empuxes.
• Modillón ("canzorro"): peza de sostén que sobresae do plano vertical dunha parede para termar do peso dun balcón, dos beirais dun tellado...

Bóvedas

• Bóveda: estrutura que cobre de forma arqueada un espazo entre muros, piares ou columnas.
• Bóveda de canón: formada polo desprazamento dun arco de medio punto ao longo do seu eixe lonxitudinal.
• Bóveda de arestas: formado polo cruce perpendicular de dúas de canón.
• Bóveda de cuarto de esfera: consta dun cuarto de esfera que cobre un espazo semicircular.

Cubertas e Entaboamentos

• Cuberta: elemento sustentado dun edificio.
• Cuberta alintelada ou arquitrabada: tipo de cuberta que utiliza elementos de peche, planos, horizontais.
• Entaboamento: recibe este nome a parte superior sustentada dun edificio.

Cúpulas

• Cúpula: bóveda semiesférica que cobre un espazo cuadrangular, poligonal ou circular. O paso da forma cadrada a circular ou octogonal faise a través de trompas ou pechinas. Cando se desexa dar unha maior elevación á cúpula, engádese un tambor octogonal ou cilíndrico. Para darlle maior luminosidade, ponse sobre o casquete un corpo chamado lanterna, aberto por ventás.

Escultura

• Escultura: é a arte de modelar, tallar ou esculpir en tres dimensións.
• Baldeirado: procedemento para a reprodución de esculturas. Técnica que consiste en aplicar xeso ou resina a unha escultura ou relevo, co fin de conseguir un molde da obra. Ese molde emprégase despois para facer as copias que se desexen.