Galicia a comezos do século XX: Sociedade, Economía e Nacionalismo

Galicia a comezos do século XX: Sociedade e Economía

O inicio do século XX en Galicia estivo marcado polo esmorecemento da vella sociedade agraria e a emerxencia de novas estruturas sociais e económicas.

Transformación Social en Galicia (Século XX)

• A Fidalguía: Decadencia dunha Clase

  En clara decadencia desde o século XIX, a súa hexemonía social e económica extinguiuse cando perderon o dereito a cobrar aos campesiños pola explotación de terras, coñecido como a redención de foros.

• A Burguesía: Emerxencia Urbana

  Comezou a medrar nas cidades, xurdindo vinculada ao desenvolvemento da industria conserveira, o transporte e outros sectores emerxentes.

• O Campesiñado: Reivindicación e Mobilización

  A reivindicación da redención de foros canalizouse a través das sociedades agrarias e dos sindicatos agraristas. Isto deu lugar a novas mobilizacións por todo o país nesta década.

  • Expandíuse a figura do pequeno propietario agrícola.
  • Aumentou o proceso de desruralización, co abandono da agricultura e a pesca en favor do traballo na industria, o comercio urbano ou a emigración.

• O Proletariado: Organización e Loita

  Nas cidades e nalgunhas vilas, xurdiu un novo sector industrial. Os traballadores comezaron a organizarse a través de sindicatos, cunha gran participación na política da época, reivindicando melloras salariais, xubilación e a xornada laboral de 8 horas.

A Modernización da Economía Galega

A modernización posibilitou certas melloras na estrutura produtiva do país.

• Terras de Cultivo: Aumento da Produtividade

  As terras de cultivo foron explotadas con novos sistemas e máquinas agrícolas, o que resultou nun aumento significativo da produtividade.

• Sector Gandeiro: Especialización

  Houbo unha importante transformación do sector gandeiro, con especial importancia para o gando bovino e porcino.

• Aceleración da Industrialización e Crecemento Urbano

  A industrialización acelerouse, principalmente nas cidades da Coruña e Pontevedra, e nos sectores da pesca e conserva, metalurxia e madeira.

  • O crecemento urbano veu acompañado da aparición de empresas relacionadas co transporte e a enerxía.

A Emigración Galega: Tipos e Destinos

Destacamos dous tipos principais de emigración:

• Emigración Interior

  Proceso de desruralización, con movementos de poboación do rural ás cidades galegas ou a outras zonas de España.

• Emigración Transoceánica

  Dirixida principalmente cara a América, con destinos como Arxentina e Brasil.

O Nacionalismo Galego: Movementos e Ideais

Os movementos e organizacións máis destacables foron:

• Irmandades da Fala (1916): Ideoloxía Nacionalista

  Desenvolveron un ideario de reivindicación política nacionalista, que incluía:

  • A necesidade dunha autonomía integral para Galicia, co obxectivo de integrarse nunha organización federal da Península Ibérica.
  • A reclamación da cooficialidade lingüística do galego e do castelán.
  • A pretensión de lograr unha autonomía económica a través da xestión do réxime tributario.
  • A reivindicación do recoñecemento da parroquia como entidade xurídica.
  • A defensa da igualdade de dereitos entre homes e mulleres.

• Xeración Nós (1920) e Seminario de Estudos Galegos (1923)

  Estes grupos centráronse no labor literario e cultural, con figuras destacadas como Vicente Risco, Castelao e Otero Pedrayo.

  • A Xeración Nós afastou a cultura galega do costumismo folclorista e conectouna coas correntes máis avanzadas da literatura e arte europeas e mundiais.