Estudo da poboación en España: natalidade, mortalidade e desequilibrios territoriais

A poboación é o conxunto de seres humanos que vive nun territorio determinado. Para estudar unha poboación trabállase a natalidade, a mortalidade e a fecundidade; a estrutura da poboación por idades e sexos, e a distribución da poboación no territorio, utilizando a densidade de población. Se os nacementos son máis numerosos que as defuncións, a poboación ten un crecemento natural ou vexetativo positivo. Pola contra, a poboación tende a diminuír.

Natalidade: tendencia descendente

O descenso da natalidade traduciuse nun escaso crecemento natural da poboación cunha esperanza de vida cada vez máis prolongada. Como consecuencia a poboación española entrou nunha fase de avellentamento progresivo, repunta da natalidade debido á chegada á idade fértil das mulleres nos anos de forte crecemento demográfico e a chegada masiva de inmigrantes estranxeiros; pero todo cambiará pola crise e o número de nacementos e o de defuncións tenderá a se igualar.

Mortalidade: a mortalidade en España

caeu debido descenso da mortalidade infantil e ao aumento da esperanza de vida. Rexistrouse un lixeiro aumento, debido ao progresivo avellentamento da poboación. A primeira causa de falecemento foron as enfermidades cardiovasculares e o SIDA.

Nupcialidade e fecundidade

o número de matrimonios por cada 1000 habitantes era un dato significativo porque gardaba relación directa coa natalidade, pero actualmente resulta un dato pouco fiable, dado o aumento de parellas de feito e de familias monoparentais. Aínda que as mulleres teñan máis fillos, a poboación non medrará porque haberá menos mulleres en idade de procrear. O cambiará é a idade media de maternidade. Debido á dificultade de ter fillos sen unha situación laboral sólida. A inmigración modificou a tendencia á baixa da natalidade.

Desequilibrios territoriais no movemento natural da poboación

Actualmente, todas as comunidades autónomas posúen baixas taxas de natalidade, de mortalidade e de crecemento natural. Existen certos contrastes debidos á diferente estrutura por idades. As causas son o distinto comportamento tradicional da natalidade e as diferenzas de desenvolvemento económico. Estas aféctanlle principalmente á poboación nova e provocan o envellecemento das rexións emigratorias e o rexuvenecemento das inmigratorias. A crise de 1975 detivo estas migracións e afundiu a natalidade nas rexións máis afectadas. As causas actuais son os novos factores de desenvolvemento económico a partir da crise e a inmigración estranxeira, que desde 1995 achega poboación nova e elevación da natalidade.

Comunidades autónomas con maior dinamismo demográfico

contan con taxas de natalidade máis elevadas, taxas de mortalidade máis baixas e crecemento natural máis alto. Presentan unha estrutura demográfica máis nova, por ser foco de inmigración interna en épocas pasadas ou por recibir unha forte inmigración estranxeira. As excepcións neste grupo son Canarias, onde a favorable estrutura por idades compensa a baixa natalidade, e Navarra, onde a desfavorable estrutura por idades se compensa cunha natalidade relativamente máis alta.

Comunidades autónomas en declive demográfico

teñen taxas de natalidade máis baixas, taxas de mortalidade máis altas e crecemento natural máis baixo, negativo en moitos casos. Presentan unha estrutura demográfica fortemente envellecida, por sufrir unha intensa emigración en épocas pasadas pola prolongada incidencia da crise industrial de 1975, e por contar na actualidade con menor inmigración estranxeira.