Crise do Sexenio Democrático: Reinado de Amadeo I e Primeira República Española

O século XIX en España

Para o historiador, abordar o século XIX é unha tarefa moi difícil, pero grazas a estes textos podemos comprender moito mellor o momento histórico que se deu nesta etapa. Caracterizouse pola expulsión dos Borbóns do trono de España e a instauración da monarquía democrática de Amadeo I de Savoia. Debido ás grandes dificultades deste sistema político, instaurouse a Primeira República.

Reinado de Amadeo I (1871-1873)

Amadeo de Savoia aceptou a Coroa e xurou a Constitución en 1871. Tivo escasos apoios en España: non o querían nin a aristocracia, nin a Igrexa, nin o pobo en xeral, nin os carlistas, afonsinos e republicanos. Isto, xunto coa morte do xeneral Prim, o seu principal valedor, provocou unha gran inestabilidade política e tivo que facer fronte a numerosos problemas, entre os que destacaban:

• As dificultades de goberno provocadas pola ruptura da coalición gobernamental formada por unionistas, progresistas e demócratas.
• O desenvolvemento da guerra de Cuba.
• O comezo da Terceira Guerra Carlista (1872).
• A aparición da oposición republicana.

Ante o rexeitamento da poboación cara a Amadeo, como se recolle no discurso á Coroa cando di “pero todos os que coa espada, coa pluma, coa palabra, agravan e perpetúan os males da nación son españois”, Amadeo comunicou a súa decisión de renunciar á Coroa (“facendo dela renuncia por min, polos meus fillos e sucesores.”)

A Primeira República Española (1873-1874)

Tras a renuncia de Amadeo, o Congreso e o Senado formaron unha Asemblea Nacional que proclamou a República en 1873. Esta Asemblea asumiu todos os poderes e nomeou como presidente do poder executivo a Estanislao Figueras. Pronto xurdiron fortes diferenzas entre os republicanos sobre a organización política da República:

• Os unitarios defendían a creación dunha república unitaria.
• Os federais gradualistas defendían a configuración da federación desde arriba.
• Os federais intransixentes ou cantonalistas defendían que a federación debía facerse desde abaixo.

As tensións republicanas causaron unha gran inestabilidade política, e para resolver a forma da República convocáronse novas eleccións, celebradas por sufraxio universal dos varóns maiores de 21 anos. Estas foron gañadas polos federais, que formaron unha nova Asemblea Nacional constituínte, proclamaron a república federal e nomearon presidente do poder executivo a Francisco Pi i Margall. Rapidamente elaborouse un proxecto de Constitución federal.

Axitación social e política

A axitación social e política incrementouse en toda España. Nalgunhas zonas, os obreiros e campesiños, estimulados pola Federación Rexional Española da AIT, protagonizaron folgas e protestas, ocuparon terras e esixiron melloras das súas condicións sociais. Entre estas accións destaca a revolta social acontecida en Alcoi.