Conceptos Fundamentais de Economía: Glosario Básico
Conceptos Fundamentais
Economía: A economía estuda o modo en que a sociedade xestiona os seus recursos escasos para lograr o benestar material dos seus membros.
Escaseza: Carácter limitado dos recursos dunha sociedade.
As Necesidades
As Necesidades maniféstanse como a sensación de carencia de algo unida ao desexo de satisfacela. A economía interésase especialmente por aquelas necesidades cuxa satisfacción require o emprego de recursos escasos.
Tipos de Necesidades
- Necesidades básicas ou primarias: Aquelas que é imprescindible satisfacer para poder sobrevivir. Nunha sociedade desenvolvida, estas necesidades están practicamente cubertas para a maioría da poboación.
- Necesidades secundarias: Son as que xorden coa evolución e o desenvolvemento da sociedade e tenden a aumentar o nivel de satisfacción e benestar do individuo.
Os Bens
Bens: Todas aquelas cousas que se consideran adecuadas para satisfacer as necesidades humanas.
Bens económicos: Son os que non se atopan dispoñibles de forma libre na natureza, é dicir, hai que transformalos para que sirvan ás necesidades humanas. Son bens escasos e a súa obtención require esforzo.
Clasificación dos Bens
- Bens de produción ou de capital: Non procuran unha satisfacción inmediata, pero serven para producir outros bens (ex: máquinas, ferramentas).
- Bens duradeiros: Permiten un uso prolongado no tempo (ex: electrodomésticos, vivenda).
- Bens perecedoiros: Desaparecen unha vez consumidos (ex: alimentos). (Corrección de "percorridos")
- Bens intermedios: Son os que requiren unha transformación para chegar a ser bens finais. (Corrección de "inmediatos")
- Bens finais: Bens que xa son aptos para o consumo.
Relación entre Bens
- Bens complementarios: Aqueles que é necesario consumir conxuntamente (ex: lavadora e deterxente, coche e gasolina).
- Bens substitutivos: Aqueles que satisfán unha mesma necesidade (ex: avión e AVE, peras e mazáns).
Custos
Custo de oportunidade: É aquilo ao que se debe renunciar para conseguilo.
Custos do pasado (Custos irrecuperables): Son custos irrecuperables e non deben interferir nas nosas decisións actuais.
Factores de Produción
Os Factores de produción son os recursos necesarios para producir bens e servizos.
A Terra (Recursos Naturais)
Inclúe todos os recursos naturais e materias primas necesarios para producir calquera ben ou servizo (ex: as árbores para fabricar papel, as sementes, a auga e o campo para cultivar alimentos).
Clasificación dos Recursos Naturais
- Renovables: Aqueles que o uso non os esgota (ex: o sol ou o vento).
- Non renovables: Aqueles que se esgotan cando os utilizamos (ex: petróleo, carbón, cobre).
- Mixtos: Son os que nos permiten dispoñer deles sen límite de tempo. Por exemplo, a madeira.
O Traballo
Toda intervención humana (física ou intelectual) que teña como obxectivo a produción de bens ou servizos englóbase dentro deste factor.
- Traballo manual: Aquel en que a produción depende directamente da nosa intervención física sobre os produtos que temos, para transformalos nos bens que necesitamos.
O Capital
Sen as ferramentas, instrumentos e máquinas sería moi difícil fabricar os bens e servizos que necesitamos. Todos estes bens que non se dedican ao consumo, senón que nos serven para producir outros bens e servizos, forman este factor.
Produtividade e Eficiencia
Produtividade: É a relación que se establece entre os bens e servizos producidos e os factores utilizados na súa obtención.
Produtividade aparente do traballo: Utilízase para comparar a produtividade entre distintos territorios ou sectores de actividade. Obténse dividindo o valor total do producido nun período de tempo entre o número de traballadores que interviñeron.
Capital humano: A conxunción de coñecementos e habilidades que determinan a produtividade do traballador.
Eficiencia: Utilización dos recursos dispoñibles cuns niveis tecnolóxicos dados, pola que se consegue o nivel máximo de produción posible.
Produción e Crecemento
Produción potencial: Máximo de bens e servizos que se poden elaborar nun período de tempo determinado, utilizando todos os recursos dunha forma eficiente.
Cantidade de factores de produción: Primeiro elemento que determina a cantidade de bens e servizos que se poden producir.
Crecemento económico: Reflicte o aumento da produción total dun país e pódese conseguir de dúas maneiras:
- Mediante o incremento da cantidade de factores de produción.
- Mediante a mellora da produtividade.
Sectores Económicos e Globalización
- Sector primario: Abarca todas as actividades que extraen produtos da natureza de forma directa: a agricultura, a gandaría, a pesca, a minaría e a silvicultura.
- Sector secundario: Engloba as actividades económicas dedicadas a transformar materias primas en produtos elaborados: a industria, a enerxía e a construción.
- Sector terciario: Comprende aquelas actividades que non producen bens materiais, senón diferentes tipos de servizos para a poboación ou para outras empresas.
Outros Conceptos
Deslocalización: As empresas intensivas en man de obra adoitan trasladarse a países en que os salarios son máis baixos, para producir o mesmo con menor custo.
Fronteira de posibilidades de produción (FPP): Por exemplo, nun país que só produce dous bens (maquinaria e alimentos), se esta sociedade utilizase todos os seus factores de produción e dunha forma eficiente, podería alcanzar unha determinada produción potencial, pero non máis.