As contas públicas: ingresos, gastos e política fiscal
As contas públicas: ingresos e gastos do Estado
Ingresos do Estado
- Impostos: IVE, IRPF.
- Taxas ou multas.
- Ingresos de empresas públicas.
Gastos do Estado
O Estado inviste en sanidade, educación, pensións, infraestruturas e axudas sociais.
Saldos orzamentarios
- Déficit público: Cando se gasta máis do que se ingresa.
- Superávit: Cando se ingresa máis do que se gasta.
- Equilibrio orzamentario: Cando o Estado gasta exactamente o mesmo que ingresa.
A política fiscal
A política fiscal é o conxunto de decisións que toma o goberno sobre canto cobrar en impostos e canto gastar.
- Política fiscal expansiva: Baixan os impostos ou aumentan os gastos para activar a economía, por exemplo, en tempos de crise.
- Política fiscal restritiva: Súbense os impostos ou redúcense os gastos para reducir a débeda pública ou evitar a inflación.
O sector público
O sector público é o conxunto de organizacións e institucións que pertencen ao Estado para xestionar recursos e servizos:
- Administracións Públicas: Responsables de gobernar e ofrecer servizos.
- Empresas Públicas: Empresas controladas polo Estado que prestan servizos ou producen bens.
- Seguridade Social, institucións públicas financeiras, organismos autónomos e axencias públicas.
Conceptos clave
- Déficit público: Cando nun ano o Estado gasta máis do que ingresa.
- Débeda pública: O total dos cartos que o Estado debe porque tivo déficits no pasado.
- Gasto público: Conxunto de pagamentos que realiza o Estado para ofrecer servizos, fomentar o benestar social e facer funcionar a economía.
- Cotizacións sociais: Pagos á Seguridade Social que dan dereito a prestacións, realizados polas empresas e os traballadores.
- Tributos: Divídense en impostos, taxas e contribucións especiais.
- Presión fiscal: Proporción de impostos que recauda o Estado respecto ao PIB dun país; indica o peso que teñen os impostos na economía.