A Ciencia e a Arte no Barroco: Unha Visión Detallada
1. A Ciencia do Barroco
• Idade Media: pensamento relixioso e escritores da Antigüidade (Aristóteles).
• Renacemento (séculos XIV-XV): co humanismo aparece o racionalismo e o empirismo.
• Séculos XVII-XVIII: consolidación do método científico.
• O método científico (René Descartes) consiste en combinar a observación da realidade coa reflexión racional.
Na Idade Media dominaba o pensamento relixioso. O coñecemento estaba baseado no recollido na Biblia, e tamén no saber revelado por algúns textos da Antigüidade, especialmente os escritos de Aristóteles. O saber baséase na fe e na autoridade dos escritores clásicos.
Durante o Renacemento (séculos XIV e XV) os chamados humanistas empezaron a cuestionarse o como e o porqué das cousas e desbotaron a fe e a autoridade como fonte de coñecemento. Estes novos pensadores defendían o uso da razón e da experimentación para comprender a realidade, desta forma foron sentando as bases da ciencia moderna.
Durante os séculos XVII e XVIII foron consolidándose os principios da ciencia moderna baseada na formulación de leis que derivan da experimentación, da observación e da aplicación das matemáticas. Nacía así o método científico.
O método científico aséntase en dous principios:
• Empirismo, cuxas teorías sosteñen a necesidade da experimentación sensorial para que o coñecemento sexa válido.
• Racionalismo, que afirma que o razoamento e a reflexión son as principais ferramentas para coñecer a realidade.
O método científico, enunciado polo pensador René Descartes, consiste en combinar a observación da realidade coa reflexión racional.
Este método establece que se deben seguir unha serie de pasos:
- Observar o fenómeno.
- Formular unha hipótese para explicalo.
- Deducir as consecuencias desta hipótese.
- Comprobar empiricamente a hipótese para verificala.
- Se a hipótese se verificou, xeneralizala.
2. A Arte do Barroco
Características do Barroco:
- Formas complexas e movemento.
- Cor e luz.
- Exaltación dos sentimentos e as emocións.
- Realismo extremo.
- Simbolismo e teatralidade.
A arte barroca comprende as manifestacións artísticas dos séculos XVII e XVIII. As principais características da arte barroca son as seguintes:
- Uso de formas complexas e da aparencia de movemento, concretada mediante o predominio das formas curvas, cóncavas e convexas.
- Creación de formas a partir sobre todo da cor e da luz, máis que do debuxo.
- Vontade de exaltar os sentimentos e as emocións para sorprender ao espectador. As representacións son extremadamente realistas. Rexeitamento da idealización dos personaxes típica do Renacemento.
- Gusto polo simbolismo e por unha forte teatralidade á hora de presentar as obras.
- En termos xerais a arte barroca diferénciase da renacentista pola súa oposición ao racionalismo e ao clasicismo.
En escultura, o Barroco foxe do equilibrio e da simetría para buscar a complexidade e o movemento para proporcionar dramatismo.
En pintura, son os extremos focos de luz os que anuncian as formas, en comparación coas dulcificadas composicións renacentistas.
En arquitectura, os elementos construtivos seguen a ser os clásicos – o arco de medio punto, os frontóns, as columnas xónicas, corintias, toscanas – pero combínanse de forma sorprendente, moldéanse – como a columna salomónica – e pártense – coma os frontóns –.