As Cidades Medievais: Características, Crecemento e Crise

Características das Cidades Medievais

As cidades medievais situábanse preto das principais vías de comunicación, como as antigas calzadas romanas. Tamén se localizaban preto de terras de cultivo, recursos acuáticos, forestais ou mineiros. Estaban rodeadas por murallas, e o interior era moi amontoado, cun plano urbano moi irregular.

Causas do Crecemento das Cidades

A finais do século XI, finalizan as invasións normandas de Europa e implántanse as dinastías normandas. Os pactos entre os señores feudais (Tregua de Deus) limitan a circulación de persoas e mercadorías. Así mesmo, introdúcense unha serie de innovacións técnicas que permiten un aumento da produtividade:

• Novos métodos de cultivo (rotación trienal).
• Novos instrumentos agrícolas (arado de uso).
• Muíños de vento e auga.

Os agricultores comezan a xerar un excedente que poden vender. O aumento da produción agrícola, a mellora na alimentación e a súa resistencia a enfermidades orixinou un crecemento da poboación, de 45 a 75 millóns de habitantes, o que obrigou a buscar novas terras para repoboar. O renacer das cidades foi consecuencia da recuperación do comercio. Xunto a abadías e castelos xurdiron novos barrios ou burgos para intercambiar produtos.

Acudían campesiños e comerciantes. A apertura do comercio co Mediterráneo oriental con motivo das cruzadas aumentou os produtos que chegaban a Occidente e revitalizou o comercio nas cidades.

As Cidades Medievais: Abastecemento e Estrutura

As cidades medievais situábanse nun territorio que abastecía as necesidades máis importantes (cultivo, auga, bosques, canteiras, minas) e preto das principais vías de comunicación. Rodeábanse de murallas. O interior era irregular. Agrupábanse por barrios en función de procedencia, relixión (xudaría, moraría) ou actividade artesanal. As rúas eran estreitas, sen sumidoiros e favorecían a difusión de enfermidades.

Os Grupos Sociais: A Burguesía

Aparece a burguesía. Non dependen dun señor feudal porque a base da súa riqueza era o diñeiro que cobraban pola venda dos seus produtos ou polos beneficios que xeraban os seus negocios. Segundo a súa riqueza, dividíanse en alta burguesía (grandes comerciantes e banqueiros) e pequena burguesía (mestres artesáns e pequenos comerciantes).

Os Xudeos na Europa Medieval

Debían usar roupas que os distinguisen dos cristiáns e tiñan que vivir en barrios afastados (alfoznas/xudarías). Exixíaselles o pago dun imposto extraordinario e, a cambio, ofrecíaselles a propiedade dos seus bens, a liberdade de culto e o dereito a rexerse polas súas normas xurídicas.

A Expansión Comercial

A feira máis importante era a de Champaña. Os monarcas, para impulsala, promulgaban leis que protexían aos mercadores. As principais rutas mariñas eran:

• A do Mediterráneo: Venecia, Xénova, Marsella, Barcelona e Valencia comerciaban con Oriente Próximo e o Imperio Bizantino produtos de luxo e achegaban tecidos, armas e ferramentas.
• A do Atlántico e Mar Báltico: Desde Lisboa e as portas castelás ata o Mar Báltico, transportaban lá, viños, aceites, madeiras e trigo.

Como nova forma de pago, crearon a letra de cambio, coa que o propietario podía usar este recibo como moeda sen necesidade de viaxar con cartos.

O Poder Real na Baixa Idade Media

A partir do século XII, os monarcas axudáronse da burguesía para impoñer a súa autoridade sobre a nobreza feudal e garantir a estabilidade e unidade do reino. Ofrecéronlles cartas de privilexios que os facían libres, non sometidos a un señor feudal, e déronlles monopolios comerciais para abrir mercados e circular por todo o reino. A burguesía aspiraba a ditar as súas leis, elixir os seus xuíces e ter o seu propio goberno local. A cambio do apoio dos privilexiados reais, facilitaron aos monarcas os recursos económicos necesarios. Nas cortes, formadas pola nobreza e o clero, acentuouse a presenza dos burgueses, co fin de recoñecer a súa importancia como estamento, pero sobre todo pedirlle os subsidios. En ocasións, o monarca debía satisfacer as súas peticións e escoitar as súas queixas.

Causas da Crise no Século XIV

• Aumento da poboación.
• Cultivo de terras de baixa calidade.
• Malas colleitas.
• Peste negra.
• Diminución da actividade artesanal e comercial.
• Diminución das rendas señoriais.
• Aumentos dos impostos e taxas feudais.

Consecuencias Demográficas da Peste Negra

Causou o maior impacto da historia demográfica de Occidente. Morreu entre un 30 e un 40% da poboación (73 e 45 millóns de habitantes). Provocou o despoboamento de boa parte de Europa, abandonáronse cidades e paralizáronse as actividades comerciais e artesanais.