Rosalía de Castro: figura literaria e compromiso social
Rosalía de Castro
Figura
Rosalía é a figura máis importante, representativa e universal da Literatura Galega xa que era unha muller culta e con criterios propios. Rosalía foi precursora e pioneira do pensamento social e político de plena actualidade: feminismo, anticapitalismo, nacionalismo progresista. Poren a súa obra é traducida e ten moita atención.
Sobre ela teceuse unha imaxe distorsionada, presentada como unha chorona ou santiña que escribía o que lle mandaba o marido.
Tivo sempre enormes dificultades para publicar debido a súa condición de muller e a súa condición económica. Como exemplo Follas novas que se publicou seis anos máis tarde, e grazas ós inmigrantes galegos de Cuba.
A Rosalía agrupouse no romanticismo erroneamente polos seguintes motivos:
- Non ten actitude escapista, identifica a realidade tal e como é
- Destácase a súa denuncia social
- Ton de sinceridade dos seus versos
- Distinta forma de tratar os temas románticos como a morte e o suicidio
Compromiso social
O compromiso de Rosalía como escritora plásmase nestes aspectos:
- Defensa da cultura e do idioma galegos, da nosa maneira de ser colectiva fronte a visión de atraso e ignorancia de Galicia
- Defensa dos valores sociais e morais do pobo galego
- Identificación cos problemas das clases populares galegas
- Denuncias das inxustizas e abusos cometidos contra Galicia e cos galegos
- Reivindicación dos dereitos da muller
Feminismo
Durante o debate entre os sectores que postulaban o dereito a muller, Rosalía escribe mentres que o 93% de mulleres eran analfabetas. O pensamento feminista de Rosalía está presente en toda a súa obra. En La hija del mar protesta contra a vulgar idea de que a muller só serve para os labores domésticos. En Las literatas. Cartas a Eduarda denuncia a incomprensión e o rexeitamento ás mulleres intelectuais
Obra literaria
Cantares gallegos. Primeiro libro publicado en galego que consta de 36 poemas vinculados cunha cantiga popular. Teñen como protagonista á propia Rosalía pero nalgúns cede a voz a outras personaxes. Os personaxes compoñen unha imaxe da Galicia da época.
Os 36 poemas van precedidos por un prólogo en galego, a autora pide desculpas polo posíbeis defectos do seu libro. Ten como obxectivo:
- Reivindicar a validez e capacidade do noso idioma
- Denuncia o maltrato que padece o noso país
- Combater a falsa e negativa imaxe de Galicia que se tiña nesa época
Temática:
- Prólogo e o Epílogo poéticos que serven de introdución e despedida
- Poemas de temática folclórico-etnográfica grupo de poemas máis numerosos no que reflicte a idiosincracia do pobo galego
- Poemas de temática social. Tratan a situación de penuria en que viven os galegos nese tempo. Denuncia social do drama da emigración.
- Poemas de temática intimista. Vivencias e sentimentos persoais, como saudade, lembranza
Follas novas
Obra que consta dun prólogo en prosa e 137 poemas clasificados en cinco apartados.
Clasificou o libro en dous apartados:
- Solitaria. 20 poemas, no que se reflexiona sobre a escrita feminina e sobre os trazos e contidos da súa própria obra. Tamén manifesta o seu estado anímico. No prólogo a cualificar os sei poemas como enxendros da miña tristura. No segundo libro con 36 poemas exterioriza as súas particulares reflexións filosóficas
- Solidaria. Divídese en ``Da Terra´´ e ``As viúvas de vivos e mortos´´.
No primeiro, hai unha plena identificación co pobo galego. Atópanse personaxes e escenas populares e denuncia a discriminación da explotación da muller.
No segundo céntrase no fenómeno da emigración e nas causas que o provoca. Faino dende a solidariedade cás mulleres condenadas a vivir en soidade valéndose por si mesmas.