Revolución Copernicana de Kant: Sensibilidade, Entendemento e Razón

A Revolución Copernicana de Kant

Agora xa sabemos que as ciencias son posibles se podemos establecer xuízos sintéticos a priori que lles sirvan de fundamento. Para saber se son posibles os xuízos sintéticos a priori é preciso distinguir dous aspectos diferentes no coñecemento humano. Por unha parte, está a materia, que é o contido do coñecemento, mentres que, doutra parte, está a forma, que é a organización que serve para dar sentido ao que coñecemos.

Segundo Kant, o contido do coñecemento provén da experiencia, pero é a nosa mente a que achega a estrutura que serve para interpretar o que coñecemos. A experiencia proporciona a materia do coñecemento, mentres que o suxeito encárgase de darlle forma para que adquira significado.

A clave para entender correctamente o coñecemento humano atópase no modo que temos de captar, organizar e interpretar o que percibimos. Isto obríganos a realizar un cambio completo do punto de vista na filosofía occidental, similar pola súa radicalidade e importancia ao cambio de perspectiva que supuxo a teoría de Copérnico para a astronomía.

O propio Kant referiuse a esta nova formulación dicindo que se trataba dun xiro copernicano, que nos obrigaba a prestar especial atención á maneira na que o suxeito estrutura e dá forma ao que coñece. Para ilustrar o alcance deste cambio, Kant lembraba que os filósofos anteriores intentaran mostrar como o suxeito trataba de adaptarse á realidade para coñecela. O que propón o xiro copernicano é un cambio total de perspectiva. A clave do asunto, segundo Kant, está en mostrar como a realidade ten que adaptarse ás estruturas cognitivas que a mente do suxeito impón a todo o que percibimos.

As Tres Facultades do Coñecemento

Para estudar en detalle o funcionamento da racionalidade teórica humana, Kant establece, en primeiro lugar, unha importante distinción. Segundo el, para coñecer, os seres humanos facemos uso de tres facultades diferentes, que son a sensibilidade, o entendemento e a razón. Por iso o libro de Kant está dividido en tres seccións distintas:

• Estética transcendental: Estuda a sensibilidade.
• Analítica transcendental: Dedicada ao entendemento.
• Dialéctica transcendental: Aborda o tema da razón.