Métodos da Ciencia e o Xiro Histórico-Sociolóxico

Métodos da ciencia

Nas ciencias, os modos de demostrar máis usados son a indución e a dedución.

A dedución

A dedución é un proceso de razoamento no que, a partir de proposicións dadas chamadas premisas, derívase outra proposición que é a consecuencia lóxica necesaria e que se denomina conclusión. O ideal metodolóxico das ciencias formais é constituírse nun sistema axiomático, que conta cos seguintes elementos:

• Axiomas: os principios fundamentais indemostrables dentro do sistema.
• Regras de formación e transformación: permiten acadar novos resultados válidos para ampliar o sistema.
• Teoremas: enunciados obtidos dedutivamente a partir dos axiomas ou de outros teoremas xa demostrados.

A indución

A indución é un razoamento no que, a partir de casos singulares coñecidos pola experiencia, chegamos a unha conclusión xeral. Hai dous tipos:

• Indución completa: pártese do coñecemento individual de cada un dos casos dentro dun ámbito.
• Indución incompleta: os casos individuais coñecidos non son a totalidade dos posibles. A conclusión non é necesariamente certa, senón só probable.

O método hipotético-dedutivo

É o método das ciencias naturais e consta dos seguintes pasos:

1. Punto de partida: un problema detectado por observación ou experimentación.
2. Elaboración de hipóteses: onde a imaxinación xoga un papel fundamental.
3. Dedución de consecuencias: a hipótese formúlase matematicamente para obter consecuencias contrastables.
4. Contrastación:
   • Verificación ou corroboración: os feitos observados concordan cos deducidos.
   • Falsación: a hipótese refútase se os feitos non concordan.
5. Lei e teoría: a hipótese comprobada acéptase como lei. As leis unifícanse en teorías xerais.

O método nas ciencias sociais

O obxecto destas ciencias é a realidade social, polo que o suxeito é parte do obxecto estudado. Existen dúas respostas metodolóxicas:

• Empírico-analítica: persegue a unidade da ciencia e aplica o mesmo método que nas naturais.
• Hermenéutica: defende unha metodoloxía propia baseada na comprensión, a motivación e a intencionalidade.

Xiro histórico-sociolóxico da ciencia

Na segunda metade do século XX, filósofos como Thomas Kuhn, Imre Lakatos e Paul Feyerabend revolucionaron a concepción da ciencia, salientando o seu carácter convencional e relativo.

Thomas Kuhn e os paradigmas

Kuhn introduciu o concepto de comunidade científica e o de paradigma. Un paradigma é un marco conceptual que inclúe supostos, técnicas, valores e crenzas que guían a investigación e definen a forma de ver o mundo.

Ciencia normal e revolución científica

• Ciencia normal: períodos nos que a comunidade comparte un paradigma.
• Anomalías: contradicións entre o paradigma e os feitos observados.
• Revolución científica: cando a crise dun paradigma desemboca na súa substitución por outro máis eficaz.

Kuhn describe a ciencia como un proceso descontinuo e non acumulativo. Os paradigmas son inconmensurables, polo que o cambio revolucionario non debe interpretarse necesariamente como un progreso lineal.