A Mente e o Corpo: Problemas Filosóficos da Conciencia

O Problema Mente-Corpo: Filosofía e Neurociencia

As relacións entre o corpo e a mente constitúen un antigo problema para a filosofía. Actualmente, esta cuestión equivale a analizar a relación que existe entre a mente e o cerebro.

Principais Respostas ao Problema Mente-Corpo

• Monismo: Desde este punto de vista, afírmase que a mente e o corpo non son realidades separadas, senón aspectos distintos dunha mesma realidade.
• Dualismo: Remóntase a Platón e a Descartes. Esta resposta establece que a mente e o cerebro son dúas realidades diferentes, cada unha delas coas súas regras propias.
• Fisicalismo: Desde este grupo de posturas sostense que a actividade mental depende do cerebro e que pode explicarse mediante causas físicas. Non admite separación dualista entre mente e corpo: ambos manteñen unha relación de dependencia.

A Conciencia e a Reflexividade

A conciencia é unha actividade mental que permite unha volta a si, unha reflexión. Supón darse conta, explicarse algo ou pensar esa explicación.

O Carácter Intencional da Conciencia

Toda conciencia posúe sempre unha intención á que apunta: é unha conciencia de algo, diríxese a un obxecto diferente a ela mesma.

Quen ten conciencia atópase sempre en relación con outros seres vivos. Desenvolvemos a conciencia propia cando mantemos relacións con:

• Nós mesmos.
• Outras persoas.
• O mundo exterior.

As Ilusións da Conciencia e o Inconsciente (Freud)

A conciencia é un instrumento de lucidez, pero tamén pode ser fonte de erro e de falsas ilusións. Ás veces, é orixe de enfermidades, como os trastornos neurolóxicos e de conduta que produce unha conciencia enferma. Isto pon en cuestión o valor da conciencia como fonte de engano e de conflitos.

A Crítica de Freud e o Universo Inconsciente

A crítica máis importante acerca do valor incuestionable da conciencia procede de Freud. Freud pensa que o comportamento manifesto ou consciente do ser humano se apoia nun complexo universo de elementos inconscientes.

O que denominamos conciencia baséase nun conxunto de sentimentos e ideas inconscientes que só aparecen claramente en:

• Os soños.
• Os actos errados.

O inconsciente reúne todo aquilo que foi prohibido pola relixión, a sociedade ou a educación, e que permanece sempre oculto. Só se se entende o inconsciente poderá analizarse a conciencia. O método de análise do inconsciente denominouse Psicanálise.