Literatura Medieval Galega: Cantigas de Santa María e Prosa

As Cantigas de Santa María: Estudo e Clasificación

Transmisión das Cantigas de Santa María

As Cantigas de Santa María son coñecidas a través de catro códices:

• Códice (T) do Escorial: contén 193 composicións.
• Códice (F) da Biblioteca Nacional de Florencia: contén 104 cantigas.
• Códice (E) do Escorial: 417 cantigas.
• Códice de Toledo (To): actualmente gardado na Biblioteca Nacional de Madrid, contén 128 cantigas.

Datación das Cantigas

Dise que a súa creación está situada nun espazo cronolóxico que vai desde 1270 ata 1283.

Autoría das Cantigas

Non se sabe con certeza, pero pénsase que ata puido ser Afonso X pola importante cantidade de Cantigas de Santa María.

Fontes das Cantigas de Santa María

As Cantigas de Santa María incorporan un amplo conxunto de lendas e tradicións, entre as que podemos destacar:

1. Mariais latinos medievais
2. Coleccións marianas en linguas romances
3. Coleccións de santuarios peninsulares
4. Coleccións locais estranxeiras
5. Consellas orais

Clasificación e Distribución das Cantigas

Divídense en dous grandes grupos:

Cantigas Narrativas

• Están formadas por aquelas composicións nas cales asistimos a un relato onde o seu protagonista aparece en debate co pecado ou diante dun perigo inminente. Seguen este esquema:

  1. Introdución acerca do milagre que vai ser relatado
  2. Relato do milagre
  3. Conclusión moral

Cantigas Líricas

• Son as composicións que se centran en dous aspectos esenciais:

  • Conformadas polas cantigas de loor, seguen o modelo da cantiga de amor trobadoresca.

  As cantigas de loor entroncan de maneira directa coa pregaria do culto á Virxe na tradición cristiá.

A Prosa Medieval Galega: Orixes e Temáticas

A Prosa Medieval: Contexto Histórico

Mentres os trobadores participaron abertamente das máis importantes correntes estéticas da Europa medieval, considerábase que a prosa apenas presentaba un xerme modesto e provinciano.

A prosa conservada procede esencialmente do século XIII e da primeira metade do XIV.

No lingüístico-xeográfico, certos estudosos falan mesmo de dúas etapas:

1. Galego-portuguesa
2. Galega, a partir de mediados do século XIV e que se prolongaría aínda durante unha parte do século XV.

Os Primeiros Textos Conservados

Os primeiros textos conservados en galego-portugués non teñen carácter literario.

Antes considerábanse os primeiros textos en galego-portugués a Noticia de Torto e o Testamento de Afonso II.

Outros textos importantes son, en 1175, a Noticia de Fiadores, acordo entre os irmáns Gomes e Ramiro Paes (1173-75), e o Foro do Burgo de Castro Caldelas en 1228.

A Prosa de Ficción: Os Ciclos Temáticos

Divídese en dous grandes ciclos:

Materia de Bretaña

• Os textos que fan referencia a este período son:

  • O Libro de Xosé de Arimatea, narrase nel as orixes do Graal.
  • O Libro de Merlín, arredor da figura do célebre mago.
  • A Demanda do Santo Graal, as aventuras dos cabaleiros da Mesa Redonda.

Materia de Troia

• Gárdanse dous textos:

  • A Crónica Troiana
  • A Historia Troiana