Kant: Empirismo, Racionalismo e Revolución Copernicana
Kant ante o Empirismo e o Racionalismo
A filosofía kantiana presenta unha superación das teorías opostas do empirismo e o racionalismo. A doutrina kantiana do coñecemento baséase na distinción fundamental entre dúas facultades ou fontes de coñecer: a sensibilidade e o entendemento.
Sensibilidade e Entendemento
A sensibilidade é pasiva, limítase a recibir impresións provenientes do exterior, mentres que o entendemento é activo. Tal actividade consiste en que o entendemento produce de forma espontánea certos conceptos sen derivarlos da experiencia.
Kant foi racionalista ata que coñeceu a filosofía de Hume e, baixo a súa influencia, chegou á conclusión de que o noso coñecemento ten como límite a experiencia. Para os conceptos que se producen espontaneamente, Kant propón que o entendemento os utiliza para unificar e ordenar a experiencia.
A pesar disto, Kant non acepta a crítica de Hume ao principio de causalidade xa que parte de que a ciencia é un feito; existe porque existe Newton e formula leis científicas universais e necesarias que nos permiten explicar e predicir feitos.
Tese Kantiana
- O coñecemento ten conceptos puros que non proceden da experiencia.
- O coñecemento utiliza estes conceptos para unificar e ordenar a experiencia.
- Tales conceptos só son aplicables con validez dentro da experiencia.
Xiro copernicano
Consiste en establecer que a universalidade e a necesidade do coñecemento están nas condicións que o suxeito aporta. Kant acepta de Hume que o coñecemento comeza na experiencia, pero non que todo este suxeito á probabilidade. Vai pasar do ámbito da teoría do coñecemento a un ámbito radical, similar ao que fixo Copérnico.
O Suxeito e o Obxecto
O coñecemento implica dous polos: o suxeito que coñece e o obxecto coñecido. Ata ese momento o suxeito é considerado como meramente receptivo e xira en torno ao obxecto, sendo o obxecto o condicionamento do suxeito. Pero Kant inverte esta relación, como fixera Copérnico, e establece que o suxeito condiciona o obxecto. Deste xeito, o suxeito pasa a ser activo.
Hai certos elementos que son aportados polo suxeito, que non son dados pola experiencia. Esas condicións que aporta o suxeito son a priori e necesarias para toda experiencia, denominadas condicións transcendentais.